Sự thực về tấm bản đồ được "share thiếu hiểu biết" về cháy rừng ở Australia

Sự thực về tấm bản đồ được "share thiếu hiểu biết" về cháy rừng ở Australia
HHT - Bản đồ thể hiện "một Australia chìm trong lửa" được share rộng rãi nhiều ngày qua, dù chúng chứa thông tin sai lệch.

Ít nhất là từ tháng 9/2019, hàng loạt vụ cháy rừng diện rộng ở Australia gây tổn thất nghiêm trọng về người và của. Theo BBC, tính đến 6/1, ít nhất 24 người thiệt mạng (trong đó có 3 lính cứu hỏa), 6,3 triệu ha rừng cùng hơn 2000 ngôi nhà bị phá hủy; hơn 500 triệu con vật bị giết hại. 

Những tấm bản đồ, với các chấm lửa đỏ rực đáng báo động trùm khắp Australia, đang được viral liên tục trên mạng. Bên cạnh tác dụng nâng cao ý thức về thảm họa, chúng có thể trở thành một nguồn lan truyền thông tin không chính xác. 

Dưới đây là một số hình ảnh được share nhiều và lý do vì sao chúng cần được "đọc" một cách tỉnh táo hơn, theo Buzzfeed.

Sự thực về tấm bản đồ được "share thiếu hiểu biết" về cháy rừng ở Australia ảnh 1
Tấm bản đồ (bên trái) được chia sẻ trên mạng xã hội gần đây.

Tấm bản đồ trên, được hơn 51.000 lượt retweet, xuất phát từ trang web mang tên MyFireWatch, điều hành bởi Landgate - một cơ quan có thẩm quyền nắm giữ thông tin về đất đai ở Tây Australia. Dữ liệu mà cơ quan này sử dụng trong bản đồ được thu thập từ các vệ tinh do Đội Kỹ thuật Phân khúc Đất Quốc gia (ANGSTT) thống kê.

Bản đồ sử dụng các ký hiệu màu đỏ, cam và vàng, tạo nên một bức tranh rất kịch tính, căng thẳng về vấn nạn cháy rừng ở Australia. Tuy nhiên, nó không nên được "đọc" một cách đơn giản như vậy.

Trước hết, dữ liệu vệ tinh mà MyFireWatch dựa vào để xây dựng bản đồ là nhằm biểu thị nguồn nhiệt. Nhiệt ở đây thông thường, nhưng không phải lúc nào cũng, xuất phát từ lửa. Thứ hai, hệ thống biểu thị màu mà trang web sử dụng không ngụ ý hoàn toàn về mức độ cháy hay sự nguy hiểm mà (thật ngớ ngẩn) gắn liền với yếu tố thời gian. Ký hiệu màu đỏ mà MyFireWatch dùng ám chỉ những khu vực có nguồn nhiệt lớn được phát hiện trong 12 giờ qua. Còn màu cam và vàng chỉ những nguồn nhiệt xuất hiện trong khoảng 12 đến 72 giờ trước đó.

So sánh với hình ảnh bản đồ trên một trang web khác thuộc Sở Cứu hỏa Nông thôn New South Wales (RFS), chúng ta sẽ có cái nhìn khác về tình hình cháy rừng ở Australia hiện tại. Với RFS, một khi xuất hiện những ký hiệu màu đỏ trên bản đồ, điều đó có nghĩa cháy đang ở mức đáng báo động và cần có biện pháp phòng cháy, chữa cháy lập tức.

Sự thực về tấm bản đồ được "share thiếu hiểu biết" về cháy rừng ở Australia ảnh 2
Bản đồ của MyFireWatch (phía bên trái) và của RFS (bên phải).

Cùng một mốc thời gian là 11 giờ sáng, ngày 6/1, báo cáo tình trạng cháy ở New South Wales, Australia đến từ hai trang web trên hoàn toàn khác nhau. RFS sử dụng gam màu xanh nhạt để biểu thị tình hình ở mức độ "Cảnh báo nhẹ", đồng nghĩa với việc có hỏa hoạn ở những khu vực đánh dấu, nhưng không trong tình trạng khẩn cấp. Còn MyFireWatch lại khiến người xem bối rối về tình hình hiện tại với sự xuất hiện dày đặc của những dấu chấm đỏ và cam và vàng.

Mitchell Whitelaw, Phó Giáo sư tại Đại học Quốc gia Australia, chuyên ngành Nghệ thuật và Thiết kế, nói, việc hiển thị tình hình cháy rừng qua ký hiệu và màu sắc cực kỳ quan trọng và có sự liên quan mật thiết với nhau.

"Chúng ta luôn tìm thấy sự liên kết giữa màu sắc và cường độ (mạnh - yếu, nóng - lạnh). Đáng lẽ nên dùng màu để biểu thị sức nóng, thì họ (MyFireWatch) lại sử dụng nó để ám chỉ thời gian", Whitelaw nói với BuzzFeed. 

Phát ngôn viên phía Landgate, khi được hỏi tại sao lại dùng ký hiệu về đám cháy mà không để biểu thị cháy, đã trả lời: "Mục đích của tấm bản đồ này là để khoanh vùng những nơi xảy ra cháy. Việc hiển thị quá nhiều ký hiệu đỏ cho thấy có nhiều vụ hỏa hoạn lớn đang diễn ra".

Cũng theo người đại diện này, tấm bản đồ được cập nhật tự động, nhưng luôn có một đội ngũ soát lỗi kiểm tra lại. 

Tuy vậy, lời giải thích của phía đại diện bên Landgate bị cho không thỏa đáng khi tấm bản đồ trên đã đưa ra báo cáo không chính xác về tình trạng cháy do lửa hình thành. Theo bản đồ của MyFireWatch, có đến 34 "điểm nóng" không phải là đám cháy. Chẳng hạn như vùng Moomba ở Nam Australia, là nơi có nguồn nhiệt cao bởi tập trung các nhà máy khí đốt.

Sự thực về tấm bản đồ được "share thiếu hiểu biết" về cháy rừng ở Australia ảnh 3
Nếu dùng dịch vụ của MyFireWatch, Mỹ bây giờ trông sẽ như thế này.

Một bằng chứng khác cho thấy dịch vụ bản đồ bên MyFireWatch chưa thực sự chính xác. Các vệ tinh đôi khi có thể mắc sai sót và bỏ qua nhiều vụ cháy do bề mặt đất bị che phủ bởi khói bụi hay mây mờ hoặc không đủ sức nóng. Một số trường hợp như đốt lửa trại, hay những vụ hỏa hoạn diện nhỏ bị khuất dưới các tán cây dày đặc trong rừng, sẽ khó lòng bị phát hiện bởi các vệ tinh nhân tạo.

Trang web MyFireWatch có cung cấp cảnh báo về những sai sót và hạn chế trong việc phát hiện hỏa hoạn thông qua dữ liệu vệ tinh. Họ khuyến cáo, cân nhắc người xem trước khi sử dụng tấm bản đồ. Tuy nhiên, phần đông không để ý tới chi tiết này. Họ mải share hoặc retweet.

Sự thực về tấm bản đồ được "share thiếu hiểu biết" về cháy rừng ở Australia ảnh 4
Sự thực về tấm bản đồ được "share thiếu hiểu biết" về cháy rừng ở Australia ảnh 5
Hai hình ảnh khác chứa thông tin sai lệch hoặc dữ liệu không đáng tin cậy về cháy rừng ở Australia.

Link bài gốc: https://ione.vnexpress.net/tin-tuc/nhip-song/hong/tam-ban-do-duoc-share-thieu-hieu-biet-ve-chay-rung-o-australia-4038627.html

Theo ione.vnexpress.net
MỚI - NÓNG

Có thể bạn quan tâm

Nữ sinh viên Mỹ giả vờ bị bệnh nan y, nhận hỗ trợ gần 1 tỷ, bị phát hiện vì chi tiết rất nhỏ

Nữ sinh viên Mỹ giả vờ bị bệnh nan y, nhận hỗ trợ gần 1 tỷ, bị phát hiện vì chi tiết rất nhỏ

HHT - Một nữ sinh viên 19 tuổi ở Iowa (Mỹ) đã giả vờ rằng mình đang chiến đấu với căn bệnh ung thư tuyến tụy và thường xuyên đăng hình ảnh mình “chống chọi với bệnh tật” lên mạng, từ đó nhận tiền trợ giúp của hàng trăm người tốt bụng. Nhưng từ những hình ảnh của cô, một số dân mạng đã phát hiện ra những chi tiết khiến vụ lừa đảo này bị lộ.
TikToker gây phẫn nộ vì dội nước bẩn lên người, cho bé 7 tháng tuổi ăn gà cay để xin tiền

TikToker gây phẫn nộ vì dội nước bẩn lên người, cho bé 7 tháng tuổi ăn gà cay để xin tiền

HHT - Lợi dụng lòng hảo tâm của người dùng mạng xã hội, một số TikToker lớn tuổi tại Indonesia đã thể hiện sự khổ sở, thiếu thốn của mình trên video livestream và thực hiện những hành động kỳ dị nhằm thu các món quà ảo để đổi ra tiền thật. Việc này được coi là hình thức "ăn xin online", đang khiến công chúng Indonesia vô cùng bức xúc.
Không muốn mua vé cho con nhỏ đi máy bay, bố mẹ bỏ luôn con tại sân bay để mình đi trước

Không muốn mua vé cho con nhỏ đi máy bay, bố mẹ bỏ luôn con tại sân bay để mình đi trước

HHT - Trong một vụ việc mà nhiều trang tin gọi là “rất sốc”, một gia đình 3 người mang hộ chiếu Bỉ cùng ra sân bay để chuẩn bị lên máy bay, nhưng đứa con nhỏ không có vé. Khi bị nhân viên yêu cầu mua vé cho con, cặp bố mẹ đã có một quyết định mà chắc không ai có thể hiểu được: Bỏ mặc con ở sân bay, còn mình có vé thì cứ đi.
Bé gái lớp 3 bị trừ điểm bài kiểm tra vì một câu trả lời mà dân mạng đều bảo “rất hợp lý”

Bé gái lớp 3 bị trừ điểm bài kiểm tra vì một câu trả lời mà dân mạng đều bảo “rất hợp lý”

HHT - Một bé gái 8 tuổi ở Malaysia có bài kiểm tra được chấm 96/100 điểm, do một câu bị cô giáo ghi là sai. Gia đình bé gái này không phục và đăng hình ảnh bài kiểm tra lên mạng xã hội. Sau khi xem, đa số cư dân mạng cũng đồng tình rằng câu trả lời đó thực ra là đúng và còn khen rằng bé gái rất thông minh.
Cristiano Ronaldo mới đá được 2 trận ở Ả Rập mà kế hoạch tương lai đã bị đảo ngược?

Cristiano Ronaldo mới đá được 2 trận ở Ả Rập mà kế hoạch tương lai đã bị đảo ngược?

HHT - Ronaldo được cho là sẽ làm mưa làm gió tại CLB Al Nassr ở Ả Rập Xê Út và rồi sẽ giải nghệ luôn tại đây. Tuy nhiên, anh mới đá cho CLB được có 2 trận thì huấn luyện viên đã nói những lời "cay đắng" khiến ai nghe cũng cảm thấy rằng tương lai của Ronaldo có lẽ sẽ chẳng như dự định.