Đằng sau thành tích của các thí sinh quốc tế tại Lễ trao giải AIMO 2026

Gia đình - điểm tựa đầu tiên của những tài năng trẻ

Với nhiều thí sinh, hành trình đến AIMO bắt đầu từ chính ngôi nhà của mình. Atreus Markham, cậu bé 8 tuổi đến từ Hong Kong (Trung Quốc), kể rằng mẹ là người đầu tiên nhận ra em có năng khiếu Toán học.

Trước khi sang Việt Nam dự thi, Atreus dành khoảng một tháng ôn luyện, mỗi ngày học vài giờ cùng mẹ và anh trai. Đây không phải lần đầu em bước vào một sân chơi Toán học quốc tế; trước đó, Atreus từng giành hạng Ba ở một cuộc thi khác.

Chính trải nghiệm ấy giúp cậu bé tự tin giành Huy chương Bạc khối lớp 2. “Điều khiến mình hạnh phúc nhất không đơn thuần là tấm huy chương, mà là cảm giác mọi nỗ lực cuối cùng cũng được đền đáp”, cậu bé chia sẻ.

Gia đình cũng là chỗ dựa quan trọng của Oh Won Seok, 16 tuổi, đến từ Hong Kong, nhưng theo một cách khác. Thay vì kèm cặp trực tiếp, mẹ em chuẩn bị nguồn tài liệu để con tự học, từ các bộ đề những năm trước, video hướng dẫn đến sách tham khảo.

Oh cho biết phần lớn thời gian ôn luyện đều diễn ra tại nhà. Việc duy trì thói quen tự học mỗi ngày không chỉ giúp em chuẩn bị cho AIMO mà còn tạo động lực để sử dụng thời gian hiệu quả hơn, thay vì dành quá nhiều cho trò chơi điện tử.

Khi được xướng tên nhận Huy chương Vàng, nam sinh không giấu được sự bất ngờ bởi trước đó em tự đánh giá mình chỉ hoàn thành khoảng 70-80% bài thi. Đây là động lực để em tiếp tục theo đuổi các sân chơi Toán học trong tương lai.

Từ những buổi học nhóm đến chiến lược đào tạo của trường

Không chỉ nhận được sự hỗ trợ từ gia đình, nhiều thí sinh còn có những người đồng hành quý giá khác trên hành trình chinh phục AIMO.

Lukian Khrulev, 17 tuổi, đến từ Mátxcơva (Nga), cho biết em thường xuyên cùng bạn bè học nhóm tại nhà để trao đổi cách giải và luyện các đề Olympic. Theo Lukian, việc luyện đề không chỉ nhằm củng cố kiến thức mà còn giúp làm quen với phương thức ra đề và tư duy đặc thù của các kỳ thi Toán quốc tế.

Với những thí sinh tương lai, lời khuyên của Lukian là nên chủ động tìm đề các năm trước để luyện giải - điều mà chính em vẫn duy trì ngay cả trong những ngày ở Việt Nam. Lukian cho biết cách này đã giúp em tự tin hơn hẳn khi vào phòng thi.

Mùa AIMO trước, Lukian xếp thứ tư ở khối lớp 9. Trở lại đấu trường Toán học quốc tế sau một năm, nam sinh giành Á quân 2 khối Trung học phổ thông và được trao danh hiệu Ngôi sao Quốc tế (Star of International) của đoàn Nga. Với Lukian, điều khiến em tự hào nhất không phải giành nhiều thành tích mà là nhìn thấy sự tiến bộ của chính mình.

Trong khi đó, em trai của Lukian là Klim Khrulev, 15 tuổi, góp mặt lần đầu tiên trong kỳ Olympic Toán học quốc tế này. Bên cạnh việc học ở trường, Klim dành phần lớn thời gian cho các lớp bồi dưỡng Toán ngoài giờ, từ học trực tiếp đến học trực tuyến.

Có thời điểm, lịch học Toán của Klim lên tới 10 buổi mỗi tuần trước khi điều chỉnh xuống còn 4 buổi. Lần đầu bước ra đấu trường quốc tế, Klim thừa nhận vừa hồi hộp vừa háo hức, nên tấm Huy chương Bạc lần này với em là một kết quả vượt ngoài mong đợi.

Nhìn lại quá trình chuẩn bị, Klim cho rằng kiến thức chỉ là một phần của cuộc thi, thí sinh còn cần hiểu cách một kỳ Olympic vận hành, từ cách phân bổ thời gian đến chiến lược làm bài, bởi “chỉ biết các chủ đề Toán học thôi là chưa đủ”.

Ở quy mô lớn hơn, sự đồng hành còn đến từ cả một hệ thống đào tạo. Thầy Tejas Shukla, trưởng đoàn Trường Quốc tế JJ (bang Gujarat, Ấn Độ), cho biết, AIMO 2026 là năm thứ tư liên tiếp thầy đưa học sinh tham dự đấu trường này, sau các mùa giải tại Malaysia, Hàn Quốc và Nhật Bản.

Qua từng năm, nhà trường dần xây dựng được lộ trình bồi dưỡng riêng dành cho những học sinh có năng khiếu Toán học. Chính sự đầu tư có hệ thống ấy cũng tạo nền tảng để học sinh từng bước thích nghi với những yêu cầu của các kỳ thi Toán học quốc tế, dù vẫn phải đối mặt không ít thách thức trong quá trình ôn luyện.

Theo thầy, thách thức lớn nhất không nằm ở việc học sinh thiếu năng lực, mà ở sự khác biệt giữa chương trình Toán phổ thông tại Ấn Độ và cấu trúc đề thi AIMO. Nhiều dạng toán trong kỳ thi quốc tế không xuất hiện trong sách giáo khoa, buộc học sinh phải chủ động tiếp cận thêm kiến thức và phương pháp giải ngoài chương trình chính khóa.

Vì vậy, bên cạnh việc học ở trường, các em được cung cấp hệ thống giáo trình, đề thi những năm trước và lộ trình ôn luyện riêng, thường bắt đầu trước kỳ thi khoảng 2-3 tháng. Với những học sinh đặt mục tiêu thành tích cao, thời gian chuẩn bị có thể kéo dài tới nửa năm.

Nhờ quá trình đầu tư bài bản đó, đoàn Trường Quốc tế năm nay giành kết quả ấn tượng với 10 Huy chương Vàng, 5 Huy chương Bạc và 1 giải Merit (giải khuyến khích, chứng nhận đạt chuẩn). Tuy nhiên, theo thầy trưởng đoàn, điều quan trọng hơn thành tích là giúp học sinh coi AIMO như một cơ hội giao lưu và học hỏi.

“Nếu chỉ đến để giành huy chương, các em sẽ bỏ lỡ rất nhiều điều từ một sân chơi quốc tế”, thầy Tejas Shukla nhận định. Thầy khuyến khích các thí sinh tương lai chuẩn bị kỹ về kiến thức nhưng cũng nên tận hưởng trọn vẹn trải nghiệm của cuộc thi.

Điều còn ở lại sau những tấm huy chương

Điều các thí sinh mang về sau AIMO không chỉ là thành tích. Sau hai tháng ôn luyện với tám bộ đề thi thử, Wong Kai Ming, học sinh lớp 5 đến từ Hong Kong, xuất sắc giành giải Á quân 1. Thế nhưng khi được hỏi sẽ mang điều gì về quê nhà ngoài tấm huy chương, cậu bé không nhắc đến những con số hay thành tích.

Câu trả lời chỉ gói gọn trong những điều rất giản dị, trẻ thơ: vài viên kẹo, các món ăn ở tiệc buffet và những chiếc vỏ sò nhặt được trong chuyến thăm biển tại Việt Nam.

Nếu với Wong Kai Ming, điều đọng lại là những kỷ niệm hồn nhiên, thì với Lukian, đó lại là tình cảm dành cho đất nước và con người Việt Nam. Nam sinh dùng từ “hiếu khách” để miêu tả những gì mình cảm nhận được trong suốt chuyến đi, và không ngần ngại nói rằng mình yêu điều đó “từ tận đáy lòng”.

Theo Lukian, hầu như người Việt Nam nào em gặp cũng dành cho em những lời nói tử tế, khiến em cảm nhận rõ mối quan hệ gần gũi giữa hai đất nước Việt Nam và Nga. Cũng chính nhờ sự cởi mở ấy mà trong vài ngày ngắn ngủi, em đã kết bạn với nhiều học sinh Việt Nam, cùng một số bạn đến từ Hong Kong và Ấn Độ - những người mà em sẽ tiếp tục giữ liên lạc sau khi trở về Nga.

Không chỉ mang về những tình bạn mới, Lukian còn có thêm một góc nhìn khác về các đối thủ trên đấu trường quốc tế. Trước khi tham dự AIMO 2026, nam sinh từng cho rằng mình sẽ khó có cơ hội cạnh tranh với các thí sinh Việt Nam. Tuy nhiên, sau những ngày cùng học tập và giao lưu, em nhận ra điều giá trị nhất không nằm ở việc ai giỏi hơn ai.

Theo Lukian, học sinh Việt Nam thường tiếp cận bài toán nhanh và logic, trong khi học sinh Nga có xu hướng chậm rãi, cẩn trọng hơn. Chính sự khác biệt ấy khiến em xem AIMO là cơ hội để học hỏi những cách tư duy mới, thay vì chỉ là một cuộc cạnh tranh về thành tích.

Oh Won Seok cũng mang về những ấn tượng rất riêng ngoài phòng thi. Em kể mình đặc biệt nhớ sự nhiệt tình của người dân Hà Nội khi sẵn sàng giúp đỡ đoàn tìm đường trở về khách sạn. Em cũng không giấu được sự thích thú đối với phố “đường tàu”, gọi đây là trải nghiệm “thực sự tuyệt vời”.

Trong khi đó, thầy trưởng đoàn Ấn Độ Tejas Shukla lại dành nhiều lời khen cho ẩm thực Việt Nam, đặc biệt là bánh mì và phở, đồng thời cho rằng chính những trải nghiệm văn hóa và sự giao lưu với bạn bè quốc tế là điều khiến học sinh mong chờ mỗi lần trở lại AIMO.

Khép lại AIMO 2026, những tấm huy chương là sự ghi nhận xứng đáng cho nỗ lực của từng cá nhân. Nhưng phía sau mỗi lần bước lên bục nhận giải là dấu ấn của nhiều người đồng hành - từ gia đình, thầy cô, bạn bè đến những môi trường học tập đã bền bỉ tạo nên hành trình ấy.

Đây cũng là giá trị vượt ra ngoài khuôn khổ của một kỳ thi Toán học, khi thành công không chỉ được đo bằng thứ hạng, mà còn bằng những trải nghiệm và sự trưởng thành mỗi thí sinh có được sau chuyến đi.