Sáng 12/10, tại Học viện Ngân hàng (Hà Nội), tọa đàm “Chạm số - Sống xanh” diễn ra với sự tham gia của các chuyên gia, đại diện ngân hàng, doanh nghiệp và đông đảo sinh viên. Chương trình nằm trong khuôn khổ Ngày Thanh Toán Số Việt Nam 2026, do báo Tiền Phong và Công ty Cổ phần Thanh toán Quốc gia Việt Nam (NAPAS) đồng tổ chức, dưới sự chỉ đạo nội dung của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.
Với chủ đề “Chạm số - Sống xanh”, tọa đàm hướng tới câu chuyện rộng hơn về thanh toán số: công nghệ không chỉ giúp các giao dịch thuận tiện, nhanh chóng mà còn có thể góp phần thay đổi cách mỗi người quản lý tài chính, tiêu dùng và vận hành công việc theo hướng hiệu quả, minh bạch và bền vững.
Sống xanh không nhất thiết phải bắt đầu bằng những món đồ đắt tiền
Đặt câu hỏi tại tọa đàm, sinh viên Thùy Dương - khóa 27, ngành Kinh tế, Học viện Ngân hàng, cho biết bản thân ủng hộ lối sống xanh, ưu tiên thực phẩm xanh và các sản phẩm bền vững. Tuy nhiên, những sản phẩm này thường có giá cao hơn lựa chọn thông thường, trong khi thu nhập của sinh viên chỉ khoảng 3-5 triệu đồng mỗi tháng.
Từ thực tế đó, Thùy Dương mong muốn được tư vấn cách phân bổ chi tiêu hợp lý để vừa bảo đảm nhu cầu thiết yếu, vừa duy trì lối sống xanh.
Trả lời câu hỏi, PGS.TS Nguyễn Bích Ngân - Trưởng bộ môn Ngân hàng số, Khoa Ngân hàng (Học viện Ngân hàng) gợi ý sinh viên có thể tham khảo quy tắc quản lý tài chính cá nhân bằng 6 chiếc lọ, trong đó thu nhập được phân chia theo những tỷ lệ nhất định cho các mục tiêu khác nhau.
Theo PGS.TS Nguyễn Bích Ngân, mỗi người có thể điều chỉnh tỷ trọng và xác định mục tiêu riêng cho từng khoản, phù hợp với điều kiện tài chính và nhu cầu thực tế. Đối với mục tiêu xây dựng lối sống xanh, bền vững, chuyên gia khuyến nghị dành khoảng 10 - 15% thu nhập cho những lựa chọn nâng cao chất lượng cuộc sống, bên cạnh các khoản chi thiết yếu.
Tuy nhiên, tiêu dùng xanh không nhất thiết phải bắt đầu từ những sản phẩm đắt tiền. Sinh viên có thể thực hiện bằng những thay đổi nhỏ trong sinh hoạt hằng ngày như hạn chế sử dụng túi dùng một lần, ưu tiên đồ dùng có thể tái sử dụng và cân nhắc kỹ trước khi mua sắm.
Theo PGS.TS Nguyễn Bích Ngân, điều quan trọng là mỗi sinh viên cần xác định khả năng tài chính, xây dựng kế hoạch chi tiêu phù hợp và duy trì những thói quen tích cực trong dài hạn.
Ở góc độ doanh nghiệp, ông Bùi Thế Quyền - Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Quốc tế Trường Long Phát (doanh nghiệp khởi nghiệp xanh) cũng nhấn mạnh vai trò của quản trị tài chính trong cả đời sống cá nhân và hoạt động khởi nghiệp.
Người trẻ không nên chỉ quan tâm đến tiết kiệm mà cần biết cân đối giữa thu và chi, xác định rõ mục tiêu của từng khoản tiền. Chi tiêu có thể phục vụ nhu cầu thiết yếu, trải nghiệm cá nhân, hỗ trợ gia đình hoặc tích lũy cho những kế hoạch tương lai. “Điều quan trọng là mỗi người cần hiểu rõ nguồn thu, mục đích chi tiêu và hiệu quả mà khoản chi mang lại”, ông Quyền cho biết.
Lỡ vay tín dụng đen, đừng âm thầm chịu đựng
Một vấn đề khác được sinh viên quan tâm tại tọa đàm là cách tìm kiếm sự hỗ trợ khi lỡ vay tín dụng đen và bị đe dọa, gây áp lực tinh thần.
Thượng tá, TS Đào Trung Hiếu - Chuyên gia tội phạm học, Thành viên Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia, cho biết tình trạng này có thể xảy ra khi người vay phát sinh nhu cầu chi tiêu đột xuất, mất kiểm soát tài chính hoặc vay tiền qua các nền tảng trực tuyến với lãi suất cao, sau đó mất khả năng trả nợ.
Theo ông, khi không thu hồi được nợ, một số đối tượng cho vay có thể liên tục gọi điện quấy rối, gây áp lực tinh thần, phát tán thông tin sai lệch hoặc gây sức ép lên người vay và người thân. Dù lực lượng công an đã xử lý nhiều vụ việc, tình trạng này vẫn diễn biến phức tạp.
Thượng tá, TS Đào Trung Hiếu khuyến cáo sinh viên không nên âm thầm chịu đựng hoặc tự đối phó khi bị đe dọa. “Các em không một mình”, ông nhấn mạnh, đồng thời đề xuất sinh viên chia sẻ với gia đình, thầy cô hoặc người đáng tin cậy. Nếu bị gây áp lực nghiêm trọng, đe dọa tính mạng, cần lưu giữ bằng chứng và trình báo cơ quan công an để được hỗ trợ, bảo vệ.
Về nghĩa vụ trả nợ, ông nhấn mạnh người vay cần thực hiện theo quy định pháp luật, đồng thời phân biệt nghĩa vụ trả nợ hợp pháp với những yêu cầu thu tiền trái pháp luật.
Theo Thượng tá, TS Đào Trung Hiếu, trường hợp cho vay với lãi suất gấp nhiều lần mức luật định, thu lợi bất chính từ 30 triệu đồng trở lên có thể bị xem xét xử lý hình sự nếu đáp ứng các điều kiện theo quy định. Người vay không nên vì áp lực đe dọa mà chấp nhận những yêu cầu trái pháp luật, mà cần tìm đến cơ quan chức năng để được hướng dẫn giải quyết.
Từ quản trị doanh nghiệp, khởi nghiệp xanh đến chi tiêu cá nhân và phòng tránh tín dụng đen, các nội dung được trao đổi tại tọa đàm cho thấy “chạm số” không chỉ là câu chuyện của một thao tác thanh toán. Khi công nghệ ngày càng đi sâu vào đời sống, người trẻ cũng cần trang bị khả năng quản lý tài chính, sử dụng công nghệ an toàn và hình thành thói quen tiêu dùng có trách nhiệm.
Đó cũng là tinh thần mà “Chạm số - Sống xanh” hướng tới trong khuôn khổ Ngày Thanh Toán Số Việt Nam 2026: đưa những tiện ích của thanh toán số và chuyển đổi số đến gần hơn với đời sống, đồng thời khuyến khích mỗi người bắt đầu từ những lựa chọn nhỏ để hướng tới một cách sống hiệu quả và bền vững hơn.
