Sự xuất hiện của nếp gấp từng là một trong những vấn đề lớn nhất của smartphone màn hình gập. Khi iPhone Duo ra mắt, những tranh luận về việc liệu Apple có thể "giải quyết" hoàn toàn nếp gấp này lại xuất hiện.
Tuy nhiên, điều Apple có thể làm không phải xóa bỏ hoàn toàn nếp gấp, mà là kéo dài thời gian trước khi nó trở nên rõ rệt. Bởi về bản chất, đây là bài toán vừa liên quan đến kỹ thuật, vừa bị giới hạn bởi đặc tính của vật liệu.
Màn hình gập được cấu tạo như thế nào?
Một trong những hiểu lầm phổ biến là màn hình gập sử dụng một tấm kính duy nhất có thể uốn cong. Trên thực tế, cấu trúc này phức tạp hơn nhiều.
Tấm nền OLED vốn có thể uốn cong vì phần nền của nó tương đối mềm, gần với đặc tính của nhựa. Tuy nhiên, vật liệu này không đủ cứng và chống xước để trở thành bề mặt cảm ứng bên ngoài của điện thoại.
Đó là lý do màn hình gập sử dụng các lớp kính siêu mỏng. Thay vì một tấm kính dày duy nhất, cấu trúc màn hình gồm nhiều lớp cực mỏng được xếp chồng lên nhau.
Giữa các lớp có vật liệu kết dính cho phép chúng dịch chuyển rất nhỏ khi điện thoại đóng hoặc mở. Cách làm này giúp màn hình có thể uốn cong mà không chịu ứng suất quá lớn như khi sử dụng một tấm kính nguyên khối.
Bản lề vì thế đóng vai trò đặc biệt quan trọng. Nó giúp quá trình gập diễn ra theo một quỹ đạo được kiểm soát, hạn chế tình trạng màn hình bị bẻ quá mức tại một điểm.
Vì sao nếp gấp vẫn xuất hiện?
Vấn đề nằm ở hiện tượng mỏi vật liệu. Mỗi lần người dùng mở hoặc đóng điện thoại, khu vực quanh bản lề đều phải chịu lực. Khi thao tác này được lặp lại hàng nghìn lần, những tổn thương rất nhỏ có thể tích tụ trong vật liệu.
Theo đó, các vi nứt có thể dần hình thành tại khu vực chịu ứng suất lớn nhất. Đồng thời, các lớp trong cấu trúc màn hình có thể bắt đầu tách khỏi nhau ở mức rất nhỏ.
Ban đầu, những thay đổi này gần như không thể nhận thấy. Nhưng theo thời gian, chúng tích lũy và khiến khu vực chính giữa màn hình trở nên dễ nhận biết hơn cả khi nhìn lẫn khi chạm vào.
Có thể hình dung quá trình này giống như việc liên tục bẻ một vật liệu mỏng tại cùng một vị trí. Một vài lần uốn có thể không tạo ra vấn đề đáng kể, nhưng khi số lần lặp tăng lên, vật liệu sẽ dần xuất hiện dấu hiệu mỏi.
Với smartphone màn hình gập, vị trí chịu tác động nhiều nhất chính là khu vực bản lề. Và đó cũng là nơi nếp gấp hình thành.
Bản lề tốt có thể trì hoãn nếp gấp
Điều này không có nghĩa Apple không thể cải thiện vấn đề. Một bản lề được thiết kế chính xác có thể giúp mỗi lần gập diễn ra gần như giống nhau. Khi lực được phân bổ đồng đều và màn hình luôn được uốn theo bán kính phù hợp, mức độ tổn thương tích lũy có thể được giảm xuống.
Mỗi loại vật liệu đều có giới hạn về bán kính uốn. Nếu bị uốn vượt quá giới hạn này, vật liệu có thể bị hư hại. Bản lề vì vậy không đơn giản chỉ có nhiệm vụ giúp hai nửa điện thoại đóng lại, mà còn phải kiểm soát cách màn hình chuyển từ trạng thái phẳng sang trạng thái gập.
Đây được xem là một trong những yếu tố quan trọng giúp Apple kéo dài tuổi thọ màn hình của iPhone Duo. Dù vậy, không có thiết kế bản lề nào có thể thay đổi hoàn toàn quy luật vật lý.
250.000 lần gập có đủ cho vòng đời của iPhone Duo?
Theo phân tích, màn hình smartphone gập có thể được thiết kế để chịu khoảng 250.000 lần gập trong vòng đời sản phẩm. Nếu quy đổi đơn giản, con số này tương đương với hơn 125 chu kỳ đóng - mở mỗi ngày trong khoảng 5 năm.
Đây là con số lý thuyết và độ bền thực tế còn phụ thuộc vào cách sử dụng. Những cú rơi hoặc va chạm cũng có thể làm quá trình hình thành nếp gấp diễn ra nhanh hơn.
Điều quan trọng là nếp gấp xuất hiện không đồng nghĩa với việc màn hình đã hỏng. Nó có thể chỉ là dấu hiệu cho thấy vật liệu đã trải qua một lượng lớn chu kỳ uốn cong.
Với một sản phẩm màn hình gập, câu hỏi đáng quan tâm hơn có lẽ không phải "có nếp gấp hay không", mà là sau bao lâu nếp gấp trở nên rõ rệt và liệu nó có ảnh hưởng đến trải nghiệm sử dụng hay không.
Nếp gấp có phải là vấn đề lớn với iPhone Duo?
Hiện tại chưa có lý do để xem nếp gấp là một "điểm chí mạng" của iPhone Duo. Apple đã có nhiều năm để quan sát cách các hãng khác giải quyết những hạn chế của smartphone màn hình gập. Những kinh nghiệm đó có thể giúp hãng tối ưu bản lề, vật liệu và cấu trúc màn hình trên sản phẩm của mình.
Bên cạnh đó, những video thử nghiệm trên mạng xã hội, trong đó người dùng liên tục đóng mở điện thoại trong thời gian ngắn, cũng không phản ánh chính xác độ bền trong điều kiện sử dụng thông thường. Một chiếc điện thoại được thiết kế để mở và đóng mỗi ngày. Việc người dùng sử dụng máy theo đúng mục đích mà nhà sản xuất thiết kế sẽ khác rất xa so với những bài kiểm tra cố tình đẩy thiết bị đến giới hạn.
Vì vậy, nếp gấp trên iPhone Duo có thể là điều khó tránh khỏi về lâu dài, nhưng mức độ nghiêm trọng của vấn đề vẫn cần thời gian và dữ liệu thực tế từ người dùng để đánh giá. Với smartphone màn hình gập nói chung, "không có nếp gấp mãi mãi" có lẽ là kỳ vọng không thực tế. Điều Apple cần chứng minh là nếp gấp trên iPhone Duo có thể được kiểm soát đủ tốt để người dùng gần như không phải bận tâm trong phần lớn vòng đời của thiết bị.
