Thế hệ chuyên gia định phí bảo hiểm mới của Việt Nam cần gì trong kỷ nguyên AI?

AI thay đổi cách làm nghề, không xóa bỏ vai trò con người

Trong ngành bảo hiểm, Actuary thường đảm nhận các công việc như định phí sản phẩm, xây dựng mô hình tài chính và dự báo rủi ro. Tuy nhiên, khi thị trường ngày càng chú trọng quản trị rủi ro, kỷ luật vốn và chất lượng tăng trưởng, vai trò của lực lượng này cũng dần mở rộng. Thay vì chỉ tính toán hệ quả của những quyết định đã được đưa ra, Actuary cần cung cấp dữ liệu và góc nhìn để doanh nghiệp cân nhắc phương án ngay từ đầu.

Một sản phẩm có mức giá hấp dẫn chưa chắc đã phản ánh đúng rủi ro dài hạn. Tương tự, tăng trưởng doanh thu không đồng nghĩa doanh nghiệp có đủ nguồn vốn để ứng phó với những kịch bản bất lợi. Những bài toán này đòi hỏi Actuary kết hợp năng lực định lượng với tư duy kinh doanh và khả năng đánh giá tác động của các quyết định.

Sau 15 năm trong nghề, bà Lê Thị Mỹ Diễm, FSA, Trưởng phòng Định phí Hanwha Life Việt Nam, nhận định vai trò của Actuary tại Việt Nam đã vượt khỏi khuôn khổ tính toán thuần túy để ngày càng gắn với quản trị rủi ro và chiến lược kinh doanh. Xu hướng này càng đáng chú ý khi thị trường tiến tới cơ chế vốn trên cơ sở rủi ro (Risk-Based Capital - RBC), trong đó yêu cầu vốn gắn chặt hơn với mức độ rủi ro doanh nghiệp nắm giữ.

AI thay đổi cách làm nghề, không xóa bỏ vai trò con người

Sự phát triển của AI đang đẩy nhanh quá trình chuyển dịch. Theo ông Vũ Tuấn Anh, Chuyên gia định phí MB Life, nhiều công đoạn như xử lý dữ liệu và chạy mô hình vốn tốn hàng giờ có thể được tự động hóa đáng kể. Nhờ đó, Actuary có thêm thời gian dành cho phân tích, kiểm định và diễn giải kết quả.

Tuy nhiên, khả năng tính toán nhanh không đồng nghĩa AI có thể thay thế toàn bộ tư duy chuyên môn. Khi công nghệ có thể mô phỏng hàng nghìn kịch bản, con người vẫn cần xác định giả định có hợp lý hay không, nhận diện tín hiệu quan trọng và đánh giá kết quả trong bối cảnh kinh doanh cụ thể.

Ông Trần Phùng Gia Huy, FSA, Giám đốc Định phí kiêm Chuyên gia định phí Techcom Life, nhận định: “AI sẽ không thay thế con người, nhưng những người biết sử dụng AI sẽ thay thế những người không biết sử dụng.”

Thế hệ Actuary mới cần nhiều hơn kiến thức Toán học

Trước những thay đổi của thị trường và công nghệ, nhân lực Actuary tương lai cần kết hợp kiến thức toán học, thống kê với năng lực sử dụng dữ liệu, công nghệ, tư duy kinh doanh và kỹ năng giao tiếp. Khái niệm “Marketing Actuary” được đề cập tại tọa đàm cũng phản ánh xu hướng mở rộng của nghề nghiệp: Người làm định phí không chỉ đánh giá tính khả thi về mặt kỹ thuật mà còn cần hiểu thị trường, nhu cầu khách hàng để góp phần phát triển sản phẩm có giá trị thương mại bền vững.

Bà Jessie Li, FSA, Giám đốc Khu vực Đông và Đông Nam Á của SOA, nhấn mạnh Việt Nam cần một thế hệ Actuary có khả năng kết nối năng lực định lượng với công nghệ, tư duy kinh doanh và khả năng ra quyết định. Trong kỷ nguyên AI, năng lực diễn giải rủi ro và chuyển dữ liệu thành góc nhìn chiến lược sẽ tạo nên khác biệt.

Trong khi đó, theo bà Phei San Teng, FSA, Giám đốc Định phí AIA Việt Nam, chứng chỉ chuyên môn vẫn là nền tảng quan trọng. Bên cạnh đó, trải nghiệm thực tế, khả năng học hỏi và việc rút kinh nghiệm từ những sai lầm trong giai đoạn đầu sự nghiệp cũng góp phần phát triển năng lực nghề nghiệp.