Bách Khoa Innovation 2026: Teen biến rác thải nông nghiệp thành sản phẩm khoa học

Từ những điều rất gần để làm khoa học

“Phân dê” có lẽ không phải thứ người ta thường nghĩ đến khi nói về một đề tài khoa học. Nhưng với nhóm học sinh Trường THCS & THPT Tân Tiến (Đồng Nai), đây lại là điểm bắt đầu cho một dự án tận dụng chất thải chăn nuôi để tạo ra phân bón hữu cơ, hướng đến sản xuất theo hướng tuần hoàn.

Nhiều đề tài của học sinh tham dự Bách Khoa Innovation 2026 cũng bắt đầu từ những vấn đề rất gần với cuộc sống. Có nhóm nghiên cứu thiết bị phát hiện tư thế ngồi sai theo thời gian thực, giúp người sử dụng điều chỉnh tư thế. Nhóm khác phát triển gel chăm sóc da dành cho tuổi teen, hay tìm cách tận dụng bụi gỗ để tạo vật liệu thu gom bụi.

Một số học sinh còn nghiên cứu đồ uống lên men từ quả mận, tận dụng thân cây chuối sau thu hoạch để tạo sợi cellulose tinh khiết. Những đề tài này cho thấy các teen không chỉ học kiến thức khoa học trong lớp mà đã biết nhìn những vấn đề xung quanh dưới góc độ nghiên cứu và tìm cách giải quyết.

Nhiều ý tưởng đi sâu vào ứng dụng

Ở nhóm Đại học, các đề tài tập trung nhiều vào trí tuệ nhân tạo, công nghệ số, y tế, vật liệu mới, môi trường và năng lượng. Có dự án dùng trí tuệ nhân tạo để hỗ trợ điều phối nguồn lực cứu hộ khẩn cấp, ứng dụng công nghệ chuỗi khối để lưu trữ và xác thực văn bằng, hay xây dựng nền tảng số truy xuất chất lượng trong quá trình trồng dược liệu.

Trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe, một số nhóm phát triển thiết bị đeo theo dõi sức khỏe, công cụ hỗ trợ phát hiện sớm nguy cơ suy giảm hô hấp hoặc hỗ trợ người khiếm thính, khiếm thị. Nhiều đề tài khác hướng đến tái chế nhựa, vật liệu xây dựng thân thiện với môi trường, năng lượng xanh và giảm phát thải.

Các bảng thi liên kết đại học - doanh nghiệp cũng tập trung vào những bài toán thực tế như quản lý năng lượng cho tòa nhà, tái chế nhựa, pin nhiên liệu và phương tiện chạy bằng hydro.

GS.TS Huỳnh Kỳ Phương Hạ (Phó hiệu trưởng Trường Đại học Bách khoa TP.HCM) cho biết đến vòng chung kết, điều đáng quý không chỉ là kết quả xếp hạng mà còn là quá trình các đội tiếp nhận góp ý, kiểm chứng ý tưởng và hoàn thiện giải pháp. Cuộc thi cũng tạo điều kiện để người học vận dụng kiến thức, làm việc với chuyên gia và tiếp cận những yêu cầu thực tế từ doanh nghiệp.

Giải nhất bảng đại học thuộc về dự án UAV cứu hộ lũ lụt có hỗ trợ AI của sinh viên Đại học Malaya (Malaysia). Ở bảng THPT, giải nhất thuộc về sản phẩm gel serum dành cho tuổi teen của học sinh ISHCMC và AIS. Bảng liên kết đại học - doanh nghiệp thuộc về đội thi của Trường ĐH Việt Đức, Trường ĐH Bách khoa TPHCM và Trường ĐH Ngoại thương.