tỉnh Đồng Nai lần thứ XIV.
Mang tiếng nói học đường đến nghị trường quốc gia
Với gương mặt điển trai, chiếc kính gọng mảnh và nụ cười tỏa nắng, cậu bạn Lê Gia Vinh (Lớp 9/5, trường THCS Hùng Vương, Đồng Nai) dễ khiến người đối diện liên tưởng đến một cậu bạn học giỏi, thân thiện của trường.
Hành trình của Gia Vinh lại bắt đầu từ công tác Đội, phong trào “Kế hoạch nhỏ”, thi đua “Đôi bạn cùng tiến” hay những buổi cùng bạn bè chăm chút mái trường xanh, sạch, đẹp. “Dù là những hành động nhỏ nhưng mỗi việc làm đều giúp mình hình thành ý thức trách nhiệm, tinh thần sẻ chia và niềm vui khi được đóng góp cho tập thể” - Gia Vinh chia sẻ.
Song song với những giờ hoạt động Đội, cậu bạn dành nhiều thời gian gặp gỡ các teen Đồng Nai để tìm hiểu và nghiên cứu kỹ thực trạng, nguyên nhân cũng như hướng giải quyết hai vấn đề nóng: Phòng chống bạo lực học đường và phòng chống tác hại của thuốc lá, các chất kích thích, đặc biệt là thuốc lá điện tử.
Cậu bạn còn chinh phục kỳ thi Olympic tiếng Anh trực tuyến, cuộc thi Sáng tạo Khoa học kỹ thuật, Sáng tạo Thanh thiếu niên và nhiều sân chơi học thuật, phong trào cấp tỉnh trong nhiều năm học liên tiếp.
Nhờ đó, Gia Vinh được thầy cô tin tưởng giao những vai trò lớn hơn, trở thành người lắng nghe, chuyển tải tiếng nói, tâm tư của thanh thiếu niên đến các tổ chức và xã hội với vai trò Chủ tịch Quốc hội tại Phiên họp giả định Quốc hội Trẻ em lần II. “Những ngày chuẩn bị, thảo luận, hiến kế và đề xuất giải pháp giúp mình học cách tôn trọng những ý kiến khác biệt và cân nhắc kỹ trước mỗi quyết định” - cậu bạn chia sẻ.
Với Gia Vinh, năm 2026 sẽ là năm chân ái để chúng mình “xây dựng môi trường học đường văn minh và trở thành những công-dân-Z bản lĩnh, sẵn sàng hội nhập”. Từ những việc làm nhỏ hằng ngày, teen mình có thể “lên trình” 3 kỹ năng cốt lõi: Tinh thần học tập suốt đời; làm việc có trách nhiệm, đặt lợi ích cộng đồng lên trên lợi ích cá nhân; và chủ động cập nhật khoa học công nghệ để thích ứng và đổi mới sáng tạo hiệu quả trong thời đại 5.0.
Yêu nước từ những điều nhỏ nhất
Lớn lên cùng công tác Đội và phong trào thiếu nhi qua các hoạt động năng khiếu, văn nghệ tại Cung Thiếu nhi tỉnh Thái Nguyên nhưng dấu mốc đưa đại biểu 11 tuổi Ngô Quỳnh Chi (Lớp 6A, trường THCS Chùa Hang 2) đến gần hơn với hoạt động Đội lại là khi cô bạn đạt giải Ba tại Cuộc thi “Vươn ra thế giới” do Hội đồng Đội Trung ương tổ chức. Trong video dự thi, thay vì chọn các di tích lịch sử nổi tiếng, Quỳnh Chi chọn mặc áo dài truyền thống qua các thời kỳ và giới thiệu về Chùa Hang - ngôi chùa có lịch sử lâu đời tại chính quê hương của mình.
Là một trong những đại biểu nhỏ tuổi nhất tại Đại hội thi đua yêu nước toàn quốc lần thứ XI, Quỳnh Chi chia sẻ: “Với mình, yêu nước đơn giản là cố gắng học tập tốt, rèn luyện nghiêm túc, sống kỷ luật và hoàn thành tốt những việc nhỏ hằng ngày của mình thì mới có thể từng bước hoàn thiện bản thân và tiến tới đóng góp cho tập thể, cho quê hương”.
Cô bạn sinh năm 2K14 luôn nhắc nhở bản thân rằng: “Đừng tự giới hạn mình trong “chiếc giếng nhỏ” của sự an toàn hay ngại khó. Hãy mạnh dạn bước ra ngoài, học hỏi, trải nghiệm và khám phá ra khả năng của chính mình”. Khi chúng mình khám phá ra nội lực ấy, cố gắng thi đua thì bạn có thể góp một phần nhỏ bé vào hành trình vươn mình của thế hệ trẻ.
Tiến bước lên Đoàn với bản sắc cá nhân
Sở hữu bộ thành tích khủng từ các cuộc thi Robothon trong nước và quốc tế, Lưu Phúc An (Lớp 6A3, trường THCS An Thới, Cần Thơ) mang đến làn gió mới, đại diện cho Gen Alpha trong hành trình thi đua đổi mới, sáng tạo.
Đạt giải Nhì Robothon quốc tế tại Malaysia năm 2023 khi mới 9 tuổi và giải Khuyến khích Robothon quốc tế tại Indonesia năm 2025, Phúc An nhận thấy: “Chìa khóa mở ra cơ hội cho thế hệ Alpha chính là khả năng thích ứng với công nghệ từ sớm” để học tập kiến thức mới, tìm ý tưởng mới.
Tuy nhiên, “chính công nghệ số và AI cũng là thách thức lớn với công dân Z và công dân Alpha. Nếu không xác định được bản sắc cá nhân thì chúng mình sẽ dễ lạc lối trên hành trình ấy”.
Bên cạnh các giải thưởng về robot, cô bạn còn có năng khiếu về hội hoạ. Với Phúc An, để nuôi dưỡng bản sắc cá nhân, teen mình cần “dành nhiều thời gian tự rèn luyện kỹ năng đọc sách, vẽ tay trên giấy, quan sát cuộc sống xung quanh để nuôi dưỡng cảm xúc thật”. Nhờ đó, các tác phẩm sẽ luôn có giá trị về mặt tinh thần lâu dài hơn so với các tác phẩm số hóa nhất thời.
Bản lĩnh của thủ lĩnh nhí làm chủ kỷ nguyên AI
Từng là một cô bạn hướng nội, hay lúng túng trước đám đông, Nguyễn Trần Bảo Thức (Lớp 9A5, trường THCS Lương Thế Vinh, Lâm Đồng) đã dần tự tin, mạnh dạn hơn khi trò chuyện với các đại biểu Gen Alpha đến từ khắp mọi miền Tổ quốc.
Được nhận bằng khen Giải thưởng Kim Đồng của Hội đồng Đội Trung ương và vai trò Chi đội trưởng Chi đội 9 tại Đại hội Cháu ngoan Bác Hồ toàn quốc lần thứ X, Bảo Thức chia sẻ: “Là Gen Z lớn lên trong thời đại mạng xã hội và AI, mình nghĩ tụi mình hãy xem đó là công cụ hỗ trợ học tập, sáng tạo, không để bản thân bị cuốn theo trào lưu nhất thời. Hãy đặt cho bản thân những nguyên tắc rõ ràng, lắng nghe ý kiến nhưng vẫn giữ lập trường, mục tiêu riêng, bắt kịp thời đại với trách nhiệm và định hướng cá nhân”.
Bảo Thức gợi ý “Nếu bạn đang là một Đội viên hay Đoàn viên, đừng ngại tham gia hoạt động của trường lớp, xã, phường… để tự lập hơn, tự do, tự lo cho bản thân". Như khi chúng mình đồng lòng hỗ trợ, giúp người dân vượt qua mất mát trong bão lũ bằng những chuyến xe thiện nguyện từ các Nhà văn hóa Thanh niên trên cả nước.
