Từ tài khoản bị chiếm đến một “kịch bản” lừa tiền
Chiếm được tài khoản mạng xã hội, kẻ gian không chỉ lấy đi quyền kiểm soát của chính chủ. Đáng hơn, chúng có thể lợi dụng danh tính và các mối quan hệ của nạn nhân để tiếp tục tiếp cận những người xung quanh.
Một tài khoản bị chiếm có thể giúp đối tượng biết chủ tài khoản thường xuyên trò chuyện với ai, cách xưng hô giữa hai bên, ai là người thân, bạn bè hay đối tác. Những thông tin tưởng như vụn vặt này lại trở thành “nguyên liệu” để dựng một cuộc trò chuyện đủ tự nhiên nhằm tạo lòng tin.
Đối tượng có thể không lập tức nhắn vay tiền. Chúng có thể dành thời gian quan sát, sau đó lựa chọn thời điểm thích hợp để đưa ra một lý do đủ gấp gáp: cần tiền viện phí, thanh toán đơn hàng, giải quyết công việc hoặc xử lý một sự cố tài chính. Điểm chung là luôn tạo cảm giác người nhận phải chuyển tiền ngay, nếu chậm trễ sẽ phát sinh hậu quả.
Đây cũng là lý do một tin nhắn đến từ tài khoản quen thuộc chưa đủ để chứng minh người đang trò chuyện thực sự là chủ tài khoản.
Theo cảnh báo của Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Công an tỉnh Tây Ninh, chiếm quyền sử dụng tài khoản mạng xã hội rồi mạo danh chủ tài khoản để nhắn tin vay tiền người thân, bạn bè là một thủ đoạn lừa đảo đang được sử dụng.
Đáng chú ý, nguy cơ không dừng ở một lần chuyển tiền. Kẻ gian còn có thể dùng tài khoản đã chiếm để gửi đường link độc hại tới danh bạ. Một người bạn nhận được lời mời bình chọn, xem ảnh, nhận quà hay truy cập tài liệu từ tài khoản quen thuộc rất dễ tiếp tục làm theo. Nếu cung cấp thông tin đăng nhập trên trang giả mạo, họ có thể trở thành nạn nhân tiếp theo.
Với các tài khoản quản trị fanpage, cửa hàng trực tuyến hoặc tài khoản quảng cáo, hậu quả còn có thể lớn hơn khi kẻ gian lợi dụng quyền truy cập để thay đổi thông tin, đăng nội dung giả mạo hoặc tiếp cận khách hàng.
Đừng để một tin nhắn quen thuộc đánh lừa
Tài khoản mạng xã hội có thể bị chiếm quyền sử dụng thông qua nhiều con đường. Một trong những thủ đoạn phổ biến là dụ người dùng truy cập vào các đường link giả mạo với nội dung như bình chọn, nhận quà, xác minh tài khoản, khiếu nại vi phạm hoặc mở khóa tài khoản.
Các trang này thường được thiết kế giống giao diện của nền tảng thật và yêu cầu người dùng nhập thông tin đăng nhập, mật khẩu hoặc mã xác thực. Chỉ một lần nhập thông tin trên trang giả cũng có thể khiến tài khoản rơi vào tay kẻ gian.
Việc cài đặt ứng dụng hoặc phần mềm không rõ nguồn gốc cũng tiềm ẩn rủi ro, đặc biệt khi ứng dụng yêu cầu quyền truy cập rộng vào thiết bị như đọc thông báo, xem màn hình, truy cập danh bạ hoặc hỗ trợ điều khiển từ xa.
Vì vậy, khi phát hiện dấu hiệu bất thường như bị đăng xuất không rõ lý do, nhận mã xác thực dù không thực hiện đăng nhập, xuất hiện thiết bị lạ trong danh sách đăng nhập, thông tin khôi phục bị thay đổi hoặc tài khoản tự gửi tin nhắn, bài đăng mà mình không thực hiện... người dùng cần kiểm tra ngay.
Nếu nghi ngờ tài khoản đã bị xâm nhập, cần ưu tiên bảo vệ tài khoản email và các tài khoản quan trọng liên quan, thay đổi mật khẩu, bật xác thực nhiều lớp và đăng xuất những thiết bị không nhận diện được. Sau đó, thực hiện quy trình khôi phục tài khoản thông qua kênh hỗ trợ chính thức của nền tảng.
Đồng thời, nên nhanh chóng thông báo cho người thân, bạn bè bằng một kênh liên lạc khác để họ không tiếp tục tin vào những tin nhắn được gửi từ tài khoản bị chiếm.
Nếu đã phát sinh giao dịch tài chính, người dùng cần liên hệ ngay với ngân hàng hoặc đơn vị cung cấp dịch vụ thanh toán, đồng thời lưu lại tin nhắn, ảnh chụp màn hình, thông tin tài khoản nhận tiền và các bằng chứng liên quan để phục vụ việc trình báo cơ quan Công an.
Đặc biệt, không nên tìm đến những dịch vụ trên mạng tự nhận có thể “hack lại”, “mở khóa” hoặc lấy lại tài khoản với cam kết chắc chắn. Trong lúc đang hoảng loạn vì mất tài khoản, người dùng rất dễ trở thành mục tiêu của một vụ lừa đảo thứ hai.
Còn với người nhận được tin nhắn vay tiền từ tài khoản quen thuộc, nguyên tắc đơn giản nhất là xác minh trước, chuyển tiền sau.
Hãy chủ động gọi vào số điện thoại đã lưu từ trước, gặp trực tiếp hoặc sử dụng một kênh liên lạc khác để xác nhận. Không nên gọi vào số điện thoại mới được gửi trong chính cuộc trò chuyện đáng ngờ. Nếu người gửi liên tục thúc giục chuyển tiền, viện lý do không thể nghe máy hoặc yêu cầu chuyển vào tài khoản mang tên một người khác, đó càng là dấu hiệu cần dừng giao dịch.
Người dân cần xác minh thông tin qua nhiều kênh trước khi chuyển tiền, đặc biệt với những lời đề nghị hỗ trợ khẩn cấp trên mạng xã hội.
