Nữ sinh lớp 9 tạo ra trợ lý ảo trong chiếc hộp thay mình giúp ông bà đi xe buýt

Không khó để bắt gặp hình ảnh một người lớn tuổi đứng giữa bến xe buýt, tay cầm tờ giấy ghi địa chỉ, loay hoay trước bảng thông tin với nhiều tuyến đường và con số. Trong khi đó, người trẻ chỉ mất vài chục giây tra cứu trên điện thoại để tìm được lộ trình.

Bạn Đỗ Hà My, học sinh lớp 9IG4 trường THCS&THPT Nguyễn Siêu (Hà Nội) - nhận ra sự khác biệt ấy qua những lần đưa ông bà đi xe buýt. Công nghệ ngày càng phát triển nhưng không phải người lớn tuổi nào cũng có thể sử dụng thành thạo ứng dụng điện thoại.

Từ một câu hỏi rất đơn giản: "Nếu ông bà khó thích nghi với công nghệ, liệu công nghệ có thể thay đổi để đến gần ông bà hơn?" - Hà My bắt đầu nghĩ đến Bus Buddy.

"Trợ lý" trong chiếc hộp lên xe buýt cùng ông nội

Ông nội của Hà My năm nay 65 tuổi, vẫn thường đi xe buýt để quay phim hoặc di chuyển đến nhiều địa điểm trong thành phố.

Điều khiến Hà My lo lắng là những tình huống ông có thể gặp trên đường như điện thoại hết pin, khó nhìn chữ trên màn hình hay không biết phải tìm thông tin về tuyến xe như thế nào khi ở một nơi xa lạ.

Từ đó, nữ sinh nghĩ đến một thiết bị có thể hỗ trợ người cao tuổi mà không yêu cầu họ phải thao tác quá nhiều trên điện thoại.

Bus Buddy được thiết kế dưới dạng một chiếc hộp nhỏ in 3D, bên trong có vi điều khiển ESP32 và micro thu âm. Người dùng có thể giao tiếp với thiết bị bằng giọng nói thay vì phải vuốt, chạm hoặc tìm kiếm trên màn hình.

Hà My xây dựng hệ thống theo hướng IoT kết hợp Cloud AI để xử lý lời nói, nhận diện từ khóa và đưa ra phản hồi. Theo thiết kế của nữ sinh lớp 9, thiết bị có thể phản hồi trong thời gian dưới 3 giây.

Một trong những bài toán Hà My phải giải quyết là khả năng nhận diện giọng nói của người cao tuổi, đặc biệt với những người có giọng địa phương hoặc tốc độ nói khác nhau. Đây cũng là lý do nữ sinh chú trọng việc thiết kế Bus Buddy theo hướng giao tiếp tự nhiên, để người dùng có thể sử dụng thiết bị giống như đang trò chuyện.

Từ trải nghiệm của bà ngoại đến giải pháp chung cho người dùng lớn tuổi

Người đầu tiên trực tiếp trải nghiệm Bus Buddy là bà ngoại của Hà My, hiện sống cùng cô bạn. Hà My vẫn nhớ phản ứng của bà khi lần đầu trò chuyện với chiếc hộp nhỏ. Từ sự ngạc nhiên ban đầu, bà dần thích thú khi thiết bị có thể đáp lời và hỗ trợ chỉ đường.

Với Hà My, trải nghiệm ấy quan trọng hơn việc một sản phẩm công nghệ có thể hoạt động. Nó cho thấy một thiết bị được thiết kế từ nhu cầu thực tế có thể giúp người cao tuổi chủ động hơn trong việc tìm kiếm thông tin, thay vì phải liên tục nhờ sự hỗ trợ từ con cháu.

Trong quá trình thực hiện dự án, Hà My cũng ghi hình tại một điểm chờ xe buýt ở Công viên Thanh Xuân. Hình ảnh những người cao tuổi chờ xe giữa nhịp sống đô thị khiến nữ sinh này nghĩ nhiều hơn về câu chuyện phía sau Bus Buddy.

Nếu một thiết bị nhỏ có thể giúp ông bà mình bớt bối rối khi đi xe buýt, liệu nó có thể hỗ trợ thêm nhiều người cao tuổi khác? Từ câu hỏi đó, Hà My đặt mục tiêu phát triển Bus Buddy theo hướng có thể ứng dụng tại các trạm xe buýt thông minh.

"Mình hi vọng một ngày nào đó, mô hình này có thể được triển khai tại các trạm xe buýt thông minh trên toàn quốc", - Hà My chia sẻ.

Sáng kiến đạt giải Nhì cấp thành phố

Ý tưởng của Hà My sau đó được đưa tới Cuộc thi Sáng tạo dành cho Thanh, Thiếu niên và Nhi đồng thành phố Hà Nội lần thứ 22, năm 2026. Ngày 23/8, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Hà Nội phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ, Sở GDĐT và Thành đoàn Hà Nội tổ chức lễ tổng kết, trao giải cuộc thi.

Năm nay, Ban tổ chức tiếp nhận 556 đề tài đăng ký, trong đó 85 đề tài được trao giải. Đề tài "Bus Buddy - Trợ lý ảo giúp người cao tuổi tìm xe buýt" của Hà My, lớp 9IG4 đạt Giải Nhì và đề tài này hiện tiếp tục được gửi tham dự vòng chấm cấp Quốc gia.

Với Hà My, giải thưởng là sự ghi nhận cho một quá trình tìm tòi, thử nghiệm và hoàn thiện sản phẩm. Nhưng điểm khởi đầu của Bus Buddy vẫn rất giản dị: mong muốn ông bà có thể tự tin hơn trên những chuyến xe buýt mà không phải lúc nào cũng cần người thân đi cùng.

Từ một chiếc hộp nhỏ được tạo ra cho người thân trong gia đình, Hà My đang thử biến một vấn đề rất đời thường thành bài toán công nghệ dành cho cộng đồng. Nếu tiếp tục được hoàn thiện, Bus Buddy có thể trở thành một gợi ý về cách để công nghệ không chỉ ngày càng thông minh hơn, mà còn cần được thiết kế gần gũi hơn với những người chưa thành thạo sử dụng công nghệ.

Ban đại diện cha mẹ học sinh sẽ không được ép phụ huynh đóng tiền, không giữ quỹ

Thiếu nhi cả nước có cơ hội tự ứng cử đại biểu “Quốc hội trẻ em” lần thứ III

TP.HCM: Sinh viên Nhân văn mang “mùa trăng xanh” đến với thiếu nhi xã Đak Nhau