Tại Trường Liên cấp SenTia (SenTia School), học sinh khối 10 và khối 6 đã cùng nhau trải nghiệm một mô hình học tập đặc biệt trong dự án liên môn - liên cấp mang tên Tìm mình trong câu chuyện cha ông kéo dài 6 tuần. Ở đó, vai trò của học sinh không chỉ là người học, mà còn là người tổ chức, người hướng dẫn và người sáng tạo.
Điểm khác biệt lớn nhất của dự án là mô hình “học sinh dạy học sinh”. Học sinh khối 10 đảm nhận vai trò dẫn dắt, trực tiếp lên lớp hỗ trợ các em khối 6 đọc - hiểu văn bản, đặt câu hỏi, tổ chức thảo luận và cùng xây dựng ý tưởng. Việc đứng lớp không hề đơn giản. Để có thể giải thích một nội dung cho các em hiểu, các bạn buộc phải hệ thống hóa lại kiến thức, chọn cách diễn đạt rõ ràng và lường trước những câu hỏi bất ngờ. Nói cách khác, muốn dạy được, phải hiểu thật sâu.
Ở chiều ngược lại, học sinh khối 6 lại tiếp cận bài học theo cách gần gũi hơn. Khi người đứng lớp là các anh chị chỉ hơn mình vài tuổi, khoảng cách được thu hẹp lại. Các em chủ động đặt câu hỏi nhiều hơn, thảo luận cởi mở hơn và tự tin bày tỏ quan điểm cá nhân. Lớp học vì thế không còn là không gian một chiều, mà trở thành nơi đối thoại giữa hai thế hệ học sinh - cả người dạy lẫn người học đều đang phát triển.
Dự án được thiết kế theo mô hình học tập xoắn ốc: Cùng một nội dung nhưng được tiếp cận nhiều lần ở cấp độ cao hơn và dưới những vai trò khác nhau. Học sinh khối 6 bắt đầu bằng việc tiếp nhận nội dung qua hướng dẫn của khối 10. Sau đó, các em quay lại kiến thức ấy qua bài viết đóng vai nhân vật và cuối cùng là tham gia trực tiếp vào quá trình sân khấu hóa.
Trong khi đó, học sinh khối 10 cũng không chỉ dừng lại ở việc phân tích nội dung theo góc nhìn môn học, mà còn phải chuyển hóa kiến thức sang hình thức biểu đạt khác - từ thảo luận, viết kịch bản đến thiết kế không gian biểu diễn. Mỗi “vòng” học như vậy đều đòi hỏi mức độ hiểu sâu hơn và tư duy linh hoạt hơn.
Điểm hấp dẫn của dự án không nằm ở một môn học cụ thể, mà ở cách các môn học được kết nối với nhau. Ngữ văn giúp học sinh phân tích cấu trúc truyện và xây dựng kịch bản. Lịch sử cung cấp nền tảng bối cảnh và hiểu biết về văn hóa. Mỹ thuật đảm nhiệm thiết kế sân khấu, trang phục và đạo cụ. Bên cạnh đó là hàng loạt kỹ năng mềm như làm việc nhóm, phân công nhiệm vụ, quản lý thời gian và giải quyết vấn đề.
Một tấm backdrop vẽ trên mành tre, một bộ trang phục mang họa tiết truyền thống hay một cảnh diễn hoàn chỉnh đều là kết quả của sự phối hợp liên môn. Mỗi sản phẩm không chỉ là “đồ dùng biểu diễn”, mà là bằng chứng của quá trình nghiên cứu, trao đổi và sáng tạo.
Gia Linh, học sinh tham gia dự án chia sẻ: “Trong dự án lần này, ngoài việc tham gia biên đạo và biên kịch cho vở diễn, em còn phụ trách phần mỹ thuật sân khấu. Em đóng góp vào việc trang trí background, vẽ họa tiết trống đồng trên ngai vua và làm các mô hình voi, ngựa. Nhóm em đã tìm hiểu kỹ về văn hóa Văn Lang - Âu Lạc và các hoa văn trên trống đồng để tái hiện lại một cách chính xác nhất trên sân khấu.”
Trong dự án này, điểm số không phải mục tiêu cuối cùng. Học sinh được đánh giá dựa trên sự chủ động, khả năng hợp tác, tư duy phản biện và chất lượng sản phẩm nhóm. Qua 6 tuần, học sinh khối 10 học cách điều phối hoạt động, lắng nghe và chịu trách nhiệm với tập thể. Học sinh khối 6 học cách tự tin trình bày suy nghĩ và tham gia vào quá trình sáng tạo chung.
Cô Diệu Hoa - Tổ trưởng bộ môn Văn tại SenTia School chia sẻ: “Đồng hành cùng học sinh trong dự án, chúng tôi không chỉ nhìn thấy sản phẩm cuối cùng mà chứng kiến cả một quá trình trưởng thành. Từ những học sinh lớp 10 với cá tính mạnh mẽ và khác biệt, các em học cách chậm lại để suy nghĩ sâu hơn, học kiên nhẫn để lắng nghe và giảng giải cho các em nhỏ, rèn sự tự kỷ luật và ý thức trách nhiệm với tập thể. Khi được trao niềm tin, trao quyền và không gian để thử - sai - sửa, các em lớn lên một cách tự nhiên và vững vàng.”
Dự án khép lại bằng những phần trình diễn đầy màu sắc, nhưng điều đọng lại không chỉ là một vở diễn. Đó là cảm giác được trao quyền, được đứng ở nhiều vai trò khác nhau và được trải nghiệm việc học như một hành trình khám phá bản thân.
