Theo dự thảo của Bộ GD&ĐT, thí sinh muốn xét tuyển bằng học bạ phải đạt tối thiểu 16/30 điểm trong tổ hợp 3 môn thi tốt nghiệp THPT tương ứng. Điểm học bạ được sử dụng là điểm trung bình 6 học kỳ của ít nhất 3 môn học, trong đó bắt buộc có Toán hoặc Ngữ văn, với trọng số không thấp hơn 1/3 tổng điểm xét theo thang 30.
Trao đổi về đề xuất này, PGS.TS Nguyễn Văn Thụ, Trưởng phòng Đào tạo Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2, cho rằng việc áp một mức sàn cứng 16 điểm là “rất nguy hiểm”. Theo ông, độ khó đề thi tốt nghiệp THPT mỗi năm khác nhau, phổ điểm vì thế cũng biến động mạnh.
“Nếu đề thi khó, phổ điểm thấp thì mốc 16 điểm có thể vô tình trở thành rào cản lớn, dẫn tới việc loại bỏ nhiều thí sinh không đáng bị loại” - ông Thụ phân tích, đồng thời đặt vấn đề về cơ sở khoa học của việc lựa chọn con số 16 mà không phải mức khác.
Bên cạnh mức sàn, dự thảo còn quy định điểm thi tốt nghiệp dùng làm điều kiện xét học bạ phải đúng với tổ hợp xét tuyển. Theo các chuyên gia, điều này khiến nhiều thí sinh dù có học bạ tốt ở một tổ hợp môn khác nhưng không đạt 16 điểm ở tổ hợp chính sẽ không đủ điều kiện xét tuyển bằng học bạ.
Ngoài ra, trong bối cảnh chương trình giáo dục phổ thông mới cho phép học sinh thay đổi môn học lựa chọn theo từng năm, không ít thí sinh không có đủ điểm học bạ 6 học kỳ của cùng một tổ hợp 3 môn, dẫn đến khó khăn khi áp dụng quy định mới.
Dưới góc nhìn của thí sinh, đề xuất này đang tạo ra không ít áp lực. Nhiều học sinh cho rằng xét tuyển học bạ vốn được xem là phương thức giúp giảm căng thẳng thi cử, nay lại bị ràng buộc chặt bởi điểm thi tốt nghiệp.
Bạn Anh Thư - học sinh lớp 12 tại Hà Nội chia sẻ: "Mình có học lực khá ổn định trong suốt 3 năm THPT, điểm học bạ dao động từ 7,5-8,0, nhưng lại lo ngại nếu chỉ một kỳ thi không đạt phong độ, tổng điểm tổ hợp dưới 16 thì sẽ mất luôn cơ hội xét học bạ, dù kết quả học tập dài hạn không tệ. Nhiều bạn chọn học bạ vì học đều, không phải kiểu thi cử bứt phá. Nếu vẫn phải phụ thuộc nhiều vào điểm thi tốt nghiệp thì xét học bạ gần như mất đi ý nghĩa ban đầu”.
Không ít thí sinh khác cũng bày tỏ băn khoăn khi các tổ hợp xét tuyển bị thu hẹp. Với những thí sinh chọn tổ hợp môn theo định hướng nghề nghiệp khác nhau qua từng năm học, việc bị ràng buộc bởi một tổ hợp cố định khiến kế hoạch xét tuyển trở nên khó lường hơn.
Ở chiều ngược lại, một số ý kiến cho rằng việc đặt ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào là cần thiết, nhằm hạn chế tình trạng “lạm phát điểm học bạ” và tránh việc thí sinh có điểm thi tốt nghiệp quá thấp nhưng vẫn trúng tuyển đại học.
Tuy nhiên, nhiều chuyên gia và cả thí sinh đều cho rằng, nếu áp dụng, cần có lộ trình và sự linh hoạt, có thể căn cứ vào phổ điểm từng năm hoặc trao quyền chủ động nhiều hơn cho các trường đại học trong việc xác định ngưỡng đầu vào phù hợp.
Tranh cãi quanh đề xuất áp sàn 16 điểm với xét tuyển học bạ cho thấy nỗ lực của Bộ GD&ĐT trong việc nâng cao chất lượng tuyển sinh đại học, song cũng đặt ra câu hỏi về tính hợp lý và tác động thực tế đối với thí sinh. Trong bối cảnh tuyển sinh ngày càng đa dạng phương thức, việc dung hòa giữa kiểm soát chất lượng và đảm bảo cơ hội tiếp cận đại học cho người học vẫn là bài toán cần được cân nhắc kỹ lưỡng trước khi ban hành chính thức.
