Quán quân VNEC 2026: "Khởi nghiệp" từ ý tưởng giữ vẻ đẹp làng nghề truyền thống

Tại Chung kết VinUniversity National Entrepreneurship Competition 2026 (VNEC), team Potato (gồm Phương Linh, Kiều Anh và Trường An) đã xuất sắc giành giải Nhất với dự án VietCraft. Đây là bộ kit làm tranh Đông Hồ thủ công, giúp trẻ em tiếp cận nghệ thuật truyền thống một cách trực quan, dễ dàng tại nhà. Với quy trình tinh giản, vật liệu an toàn, sản phẩm không chỉ mang tính trải nghiệm mà còn khơi gợi sự tò mò, khám phá những giá trị bản sắc Việt.

"Ngọn gió nào" thổi 3 mảnh ghép trở thành "tổ đội" Potato?

Phương Linh: Khi biết đến cuộc thi, mình chủ động hỏi các bạn xung quanh xem có ai muốn tham gia cùng không, kiểu như “Mình có ý tưởng này hay này, mọi người có thể tham gia cùng mình không?”.

Kiều Anh học cùng lớp với mình, còn Trường An học khối dưới. Từ những mối quan hệ xung quanh, bọn mình gặp nhau và bắt đầu trao đổi về hướng đi của dự án. Ban đầu cũng có khá nhiều tranh luận về ý tưởng, nhưng dần dần mọi thứ rõ ràng hơn, chúng mình phối hợp ăn ý với nhau, mọi thứ cũng diễn ra khá suôn sẻ.

Ý tưởng về bộ kit tranh Đông Hồ xuất phát từ đâu?

Trường An: Sản phẩm của chúng mình là một bộ đồ chơi về văn hóa, cụ thể là nghề làm tranh Đông Hồ. Ý tưởng bắt nguồn từ một phóng sự trên VTV mình xem được, nói về các làng nghề truyền thống đang dần mai một. Điều này khiến chúng mình nhận ra đây là một vấn đề khá thiết thực và cần được quan tâm.

Dự án của chúng mình áp dụng mô hình chia sẻ doanh thu, trong đó nhóm hợp tác với các nghệ nhận để đảm bảo tính chính xác về mặt nghệ thuật. Một phần doanh thu sẽ được trích ra nhằm tiếp tục hỗ trợ và đồng hành cùng các nghệ nhân. Ban đầu, chúng mình chủ yếu tìm hiểu qua các tư liệu trên mạng và báo chí. Ngoài ra, chúng mình cũng gặp gỡ và phỏng vấn những người bán tranh Đông Hồ để hiểu rõ hơn về sản phẩm.

Phương Linh: Mình là leader của team, phụ trách phát triển ý tưởng sản phẩm. Trong nhóm có Kiều Anh chuyên về làm sản phẩm như các công đoạn đục, khắc... việc làm mẫu test sẽ do Kiều Anh triển khai. Những phần liên quan tới tài chính, nghiên cứu thị trường sẽ là Trường An đảm nhiệm. Mỗi người đều có một vai trò rõ ràng, vậy nên chúng mình phối hợp khá ăn ý để có thể hoàn thiện phần pitching ở vòng Chung kết.

Trong 2 tuần chuẩn bị cho Final Pitching Day, các bạn gặp phải "kiếp nạn" nào hay không?

Phương Linh: Tổng thời gian chúng mình có là 4 tuần, tuy nhiên để thực sự bắt tay vào làm sản phẩm và chuẩn bị cho phần thuyết trình thì chỉ khoảng hơn 2 tuần cuối. Giai đoạn 2 tuần đầu, team chủ yếu tập trung vào phần lên kế hoạch và ý tưởng.

Trường An: Khó khăn nhất đối với chúng mình có lẽ là việc quản lý thời gian. Bởi hiện chúng mình đều là học sinh, cũng bận với việc thi cử trên trường, nên để sắp xếp thời gian chuẩn bị và thực hiện dự án là khá khó. Nhưng cuối cùng, cả nhóm cũng sắp xếp được để hoàn thành mọi thứ đúng tiến độ.

Trong tương lai, bên cạnh tranh Đông Hồ, team có ý định triển khai bộ kit về các nghề thủ công truyền thống khác không?

Phương Linh: Khi thực hiện sản phẩm, chúng mình cũng tự hỏi là “Wow, tại sao mình không làm cái này sớm hơn nhỉ?”. Bọn mình rất muốn thử sức với nhiều loại hình khác, ví dụ như nghệ thuật khảm trai. Mong muốn của chúng mình là giúp trẻ em có cơ hội tiếp cận với các nghề thủ công truyền thống một cách dễ dàng hơn mà không cần phải đi quá xa.

Đối với bộ sản phẩm của chúng mình, chúng mình luôn cố gắng làm sát nhất có thể với quy trình thực hiện vốn có. Tuy nhiên, vì đối tượng hướng đến là trẻ em, VietCraft đặt ra 2 tiêu chí: Đảm bảo sát với nguyên tác và an toàn khi sử dụng.

Với bộ kit làm tranh Đông Hồ này, nhóm vẫn bám sát theo các bước làm tranh của nghệ nhân, nhưng thay vì khắc gỗ, chúng mình thay thế bằng cao su để dễ thao tác hơn và hạn chế rủi ro trong quá trình trải nghiệm. Đây cũng là một trong những định hướng cốt lõi mà nhóm theo đuổi khi phát triển sản phẩm.