Đi làm mà bị "bơ" từ tin nhắn đến họp hành: Bạn có đang bị bắt nạt công sở?

Những "vết thương" không phát ra tiếng động

Nhắc đến bắt nạt công sở, nhiều người thường hình dung về những cuộc tranh cãi căng thẳng hay một vị sếp khó tính liên tục quát mắng. Thế nhưng, trong môi trường làm việc hiện đại, tồn tại một dạng tổn thương khác - âm thầm hơn, khó nhận diện hơn nhưng lại có sức ảnh hưởng không kém.

Đó là khi một nhân sự bị bỏ sót khỏi cuộc họp quan trọng. Khi những ý kiến đóng góp liên tục rơi vào im lặng. Hay khi một email với giọng điệu mỉa mai khiến người nhận phải đọc đi đọc lại trong trạng thái bất an. Không có lời lẽ nặng nề, không xung đột trực diện, nhưng cảm giác bị gạt ra ngoài guồng quay chung vẫn đủ khiến nhiều người trẻ chao đảo.

Trong tâm lý học tổ chức, những hành vi này được xem là một dạng bắt nạt nếu chúng lặp lại và khiến người trong cuộc rơi vào trạng thái yếu thế. Những biểu hiện như lo âu, mất ngủ hay nghi ngờ năng lực bản thân vì thế không chỉ là cảm giác nhất thời, mà là phản ứng tâm lý có thật.

Khi bị "bơ" cũng là một dạng bắt nạt

Không ít người trẻ từng tự trấn an rằng "chắc chỉ là sơ suất" khi bị bỏ sót khỏi một nhóm chat hay một chuỗi email quan trọng. Tuy nhiên, nếu tình huống này lặp lại nhiều lần, đó có thể không còn là sự cố ngẫu nhiên.

Cô lập xã hội (social exclusion) trong công sở thường bắt đầu từ những chi tiết rất nhỏ: không được cập nhật thông tin liên quan đến công việc, không được mời tham gia các cuộc họp cần thiết, hoặc liên tục bị "ra rìa" trong các tương tác nhóm. Khi kéo dài, những hành vi này có thể khiến người trong cuộc dần đánh mất cảm giác thuộc về tập thể.

Song song đó là bắt nạt kỹ thuật số (digital bullying) - một dạng áp lực ngày càng phổ biến trong môi trường làm việc hiện đại. Những tin nhắn "seen" (đã đọc) nhưng không phản hồi, việc bắt lỗi tiểu tiết qua email, hay cách phản hồi vòng vo khi deadline đã cận kề… đều có thể khiến người nhận rơi vào trạng thái căng thẳng kéo dài. Không ai nói nặng lời, nhưng cảm giác bị làm khó vẫn hiện diện rõ ràng.

Đáng nói, những hành vi này không chỉ đến từ cấp trên. Chúng có thể xuất phát từ đồng nghiệp, cấp dưới, hoặc thậm chí là một nhóm người trong cùng hệ thống công việc. Khi diễn ra theo nhóm, mức độ tinh vi càng cao và việc xử lý cũng trở nên phức tạp hơn.

Giữ tỉnh táo để không bị cuốn vào "đờ ra ma"

Dù vậy, không phải mọi trải nghiệm khó chịu nơi công sở đều là bắt nạt. Nếu không cẩn thận, nhiều người dễ rơi vào hai thái cực: Hoặc tự trách bản thân vì cho rằng mình chưa đủ tốt, hoặc xem mình là nạn nhân trong mọi tình huống.

Theo Thạc sĩ Vân Nguyễn - Head of Marketing Communication tại Maybank Securities Vietnam, điều quan trọng là cần nhìn nhận vấn đề một cách tỉnh táo trước khi đưa ra kết luận. Trong môi trường làm việc với nhịp độ cao, việc chậm phản hồi hay bỏ sót thông tin đôi khi chỉ là sự cố ngoài ý muốn.

Một bước lùi để quan sát toàn cảnh sẽ giúp tránh biến những tình huống chưa rõ ràng thành áp lực tâm lý không cần thiết. Bên cạnh đó, cần phân biệt rõ giữa một sự việc đơn lẻ và một chuỗi hành vi lặp lại.

Khi nhận thấy dấu hiệu bất thường, thay vì im lặng hoặc phản ứng gay gắt, một cuộc trao đổi trực tiếp, rõ ràng nhưng giữ tính chuyên nghiệp sẽ là lựa chọn phù hợp. Việc chủ động xác nhận lại thông tin không chỉ giúp làm rõ tình hình, mà còn là cách để đối phương nhận ra vấn đề mà không tạo cảm giác đối đầu.

Trong trường hợp các hành vi tiêu cực vẫn tiếp diễn, việc ghi nhận lại các tình huống cụ thể và trao đổi với quản lý hoặc bộ phận nhân sự là cần thiết. Đây không phải là hành động "làm lớn chuyện", mà là cách bảo vệ quyền lợi chính đáng trong môi trường làm việc.

Không ai có thể kiểm soát hoàn toàn cách người khác hành xử. Nhưng mỗi người đều có thể lựa chọn cách phản ứng tỉnh táo và chuyên nghiệp. Đôi khi, điều khó nhất không phải là đối diện với sự im lặng, mà là thừa nhận rằng nó đang tồn tại - và quyết định không tiếp tục chịu đựng một mình.