Nhớ một thời cái bếp đun rơm, bập bùng lửa ấm áp cả tuổi thơ nghèo

0:00 / 0:00
0:00
HHT - Mỗi lần trở về quê hay hoài niệm chút quá khứ của mình nơi thôn quê, tôi vẫn luôn thấy bóng dáng của căn bếp tranh vách đất thân thiết ấy hiện hữu trong tâm trí. Đó là cả một thời nghèo khó nhưng ấm áp, không bao giờ có thể quên căn bếp tranh vách đất với rơm rạ mịt mùng tro bụi…

Ngày ấy, cả làng quê nơi tôi sinh sống hầu như nhà ai cũng vẫn dùng bếp đun là mái tranh vách đất. Ngay cả nếp nhà, không phải ai cũng đủ tiền để xây cất bằng gạch ngói, mà đại đa số các hộ dân đều vẫn ở nhà tranh. Nhà tôi khá giả hơn, có nhà ngói, cây mít từ rất lâu rồi, nhưng chiếc bếp dùng nấu nướng cho sinh hoạt của gia đình thì vẫn vách đất mái tranh.

Nhớ một thời cái bếp đun rơm, bập bùng lửa ấm áp cả tuổi thơ nghèo ảnh 1

Nhiều khi bố tôi cũng bàn với mẹ để cố gắng xây nốt cái bếp bằng gạch cho chắc chắn, sạch sẽ, nhưng mẹ đều gạt phắt đi bảo: “Thôi, nhà mình chưa đủ điều kiện kinh tế, với lại cái bếp chỉ là tạm thời, dùng để nấu cơm nấu cám chứ có sống trong đó đâu mà phải kiên cố…” Vì vậy nên suốt từ lúc tôi sinh ra cho tới khi lớn lên, và thậm chí lúc tôi vào cấp ba rồi mà cái bếp đơn sơ ấy vẫn còn vẹn nguyên.

Nếu là bếp xây gạch, lợp ngói thì có khi phải hàng chục năm, thậm chí là lâu hơn nữa người ta mới phải đảo, lợp ngói lại. Bếp mái tranh vách đất thì khoảng 2 - 3 năm là lại phải sang sửa một lần cho phần vách, và chỉ 1 - 2 năm là lại phải lợp mới lại phần mái.

Thực ra, việc lợp lại mái bếp cũng không tốn công sức, tiền của là mấy, vì cứ rơm rạ sau khi thu hoạch xong là phơi khô mang về bỏ phần mái cũ ra rồi lợp lên là xong. Còn việc thay lại phần vách đất bị xói mòn, thủng… do mưa hắt vào mới khó khăn, phức tạp và lâu công hơn. Mẹ thường sai tôi chọn những chỗ rơm mũn, rơm mềm, hoặc nếu là rơm mới thì phải cắt nhỏ ra để nhào lẫn với đất bùn làm vật liệu trát lên tường bếp. Công việc vớt bùn ở dưới ao mẹ thường đảm nhận, còn việc bóc tách phần vách cũ, hay sang sửa gia cố những thanh tre làm khung tường bị hỏng để lúc trát bùn vào cho vách chắc chắn luôn là phần của bố tôi.

Nhớ một thời cái bếp đun rơm, bập bùng lửa ấm áp cả tuổi thơ nghèo ảnh 2

Bố mẹ tôi là những lao động chính trong gia đình nên thường xuyên phải làm việc ngoài đồng. Tôi và đứa em nhỏ, ngoài những lúc cắp sách tới trường thường là quanh quẩn ở nhà lo chuyện bếp núc. Cả một quãng thời gian ấu thơ dài như vậy nên tôi khá thân thiết với khoảng không gian trong căn bếp nhỏ của gia đình. Có những ngày tôi nấu cơm cả hai bữa, còn chưa kể những hôm mẹ ra đồng gặt lúa sớm là tôi phải dậy từ khi gà gáy để nấu cám lợn, luộc khoai thay mẹ.

Nếu là mùa Hè mà chui vào gian bếp để nấu thì ngại vô cùng, bởi nó nóng bức khủng khiếp, bếp thường chỉ đun bằng rơm nên không chỉ nóng hầm hập mà tro bụi bay mịt mùng khiến cho đầu tóc, áo quần phủ đầy tro. Chẳng vậy mà cứ nấu xong bữa cơm, hay đun chín nồi khoai, nồi cám lợn là tôi lại phải ra giếng để tắm cho mát mẻ. Vào thời khắc mùa Đông rét mướt, căn bếp đun rơm đun củi luôn là nơi mà anh em chúng tôi tá túc sưởi ấm. Có khi nấu xong cơm từ lâu nhưng tôi vẫn cứ ngồi trong ấy cho ấm áp. Ngay cả con mèo, con chó của nhà chúng cũng luôn tụ ở trong bếp, nằm thu lu trong góc chứa rơm.

Nhớ một thời cái bếp đun rơm, bập bùng lửa ấm áp cả tuổi thơ nghèo ảnh 3

Kỷ niệm tuổi ấu thơ của tôi với căn bếp đun rơm ngày ấy còn là biết bao lần vùi khoai, nướng ngô. Căn chạn bát làm bằng tre đặt ở góc bếp, bên trên có chỗ chứa xoong, nồi cũng là nơi lui tới thường xuyên mỗi khi tôi từ trường về, đói bụng là lại tìm xuống để xem có còn cái gì ăn cho đỡ đói bụng hay không.

Tôi cũng không thể nhớ nổi ngần ấy năm là biết bao lần mẹ vào bếp hót tro mang đi làm phân bón ruộng, loại tro bếp từ việc đun rơm rạ ấy là cực kỳ tốt đối với lúa và nhiều cây rau màu khác. Có bữa, do nhà đun nấu nhiều, tro bếp nhiều quá mà chưa đến kỳ bón cây nên mẹ cũng xúc bớt phần tro mang ra chợ làng bán lấy tiền. Vài thúng tro đầy có khi chỉ bán được mấy trăm bạc nhưng cũng đủ mua vài lạng thịt, dăm con cá nhỏ để bữa cơm của nhà hôm đó thêm phần tươm tất.

Nhớ một thời cái bếp đun rơm, bập bùng lửa ấm áp cả tuổi thơ nghèo ảnh 4

Ngày căn bếp bị “khai tử” để xây bếp mới bằng gạch kiên cố tôi không có ở nhà do bận học nơi thành phố. Mỗi lần trở về quê hay hoài niệm chút quá khứ của mình nơi thôn quê, tôi vẫn luôn thấy bóng dáng của căn bếp tranh vách đất thân thiết ấy hiện hữu trong tâm trí. Đó là cả một thời nghèo khó nhưng ấm áp, không bao giờ có thể quên căn bếp tranh vách đất với rơm rạ mịt mùng tro bụi…

Nhớ một thời cái bếp đun rơm, bập bùng lửa ấm áp cả tuổi thơ nghèo ảnh 8
MỚI - NÓNG

Có thể bạn quan tâm

Chuyến phiêu lưu vào Thế giới cổ tích: Thử thách độc giả đoán tên truyện qua những bức thư

Chuyến phiêu lưu vào Thế giới cổ tích: Thử thách độc giả đoán tên truyện qua những bức thư

HHT - Quá buồn chán với cuộc sống trên giá sách và việc hay bị chị gái phàn nàn, Anna đã quyết định đi du lịch. Chuyến đi này cực kì đặc biệt, vì mỗi địa danh Anna ghé tới đều gắn với một câu chuyện cổ tích nổi tiếng. Và Anna sẽ kể bạn nghe đời sống của các nhân vật cổ tích sau khi câu chuyện về họ đã khép lại...
Sách hay từ Hoa Học Trò: Khép lại thanh xuân rực rỡ cùng "Đã Yêu Xong Một Mùa Hè"

Sách hay từ Hoa Học Trò: Khép lại thanh xuân rực rỡ cùng "Đã Yêu Xong Một Mùa Hè"

HHT - Cuộc thi viết Ký Ức Mùa Hè Của Tôi thời gian qua đã trở thành một sân chơi để bạn đọc Hoa Học Trò trổ tài viết lách, chia sẻ những kỷ niệm đẹp gắn liền với mùa Hè. Cuộc thi được ủng hộ nhiệt tình, với hàng ngàn bài dự thi được gửi về, với mỗi bài viết là một phong cách, một câu chuyện đầy cảm xúc.