Mỗi dịp đầu năm, nhiều người thường xem mình năm nay gặp sao gì, tốt hay xấu, rồi có thể đi làm lễ dâng sao giải hạn vào dịp đầu năm, nhất là dịp rằm tháng Giêng.
Việc xem mình gặp “sao tốt” hay “sao xấu” xuất phát từ quan niệm xa xưa, theo đó mỗi năm, mỗi người chịu ảnh hưởng của một trong 9 ngôi sao (gọi là “cửu diệu tinh”); nếu năm đó gặp sao được cho là không tốt như Thái Bạch, La Hầu, Kế Đô thì nên “giải hạn”. Nói chung, có thể hiểu đơn giản đây là niềm tin rằng vận mệnh của mỗi người theo từng năm chịu tác động của các vì sao.
Tuy nhiên, về mặt khoa học, không có bằng chứng cho thấy tồn tại “sao xấu chiếu mệnh” theo nghĩa là một thiên thể quyết định hay ảnh hưởng đến cuộc sống cá nhân.
Chẳng hạn, “sao Thái Bạch” trong dân gian thực chất là sao Kim, một hành tinh trong hệ Mặt Trời. Theo mô tả của NASA (Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ), sao Kim là một hành tinh đầy đá, lúc ở gần Trái Đất nhất thì cũng cách chúng ta đến 38 triệu km, nhưng hầu như luôn ở xa hơn, lúc xa nhất là 162 triệu km. Khoa học cũng không ghi nhận mối liên hệ nào giữa sao Kim với vận mệnh con người. Còn sao La Hầu, Kế Đô thì không có thật về mặt thiên văn học mà là những khái niệm cổ xưa.
Vậy vì sao nhiều người lo lắng về “hạn”? Phần lớn điều này là do tâm lý. Khi nghe mình “gặp sao xấu”, con người dễ lo lắng, từ đó suy nghĩ tiêu cực hơn về những sự việc bình thường. Còn ngược lại, nếu tin rằng mình đã “giải hạn”, con người có xu hướng bình tĩnh và cẩn trọng hơn. Chính sự thay đổi trong tâm lý này mới là yếu tố tác động rõ ràng nhất đến hành vi và kết quả trong cuộc sống.
Theo Hòa thượng Thích Gia Quang, việc cúng sao giải hạn không có trong giáo lý nhà Phật; việc người dân mong muốn đỡ vận hạn, cầu bình an là mong muốn chính đáng, nhưng người dân nên thực hiện cho đúng. Bởi vì hạt nhân của giáo lý nhà Phật là con người nên ăn ở hiền lành, ngay thẳng, đức độ; nên nếu có cầu an cũng nên làm cho đúng, thể hiện được nguyện vọng một cách chính đáng mà không hại gì đến đời sống tâm linh, tinh thần, vật chất của nhân dân, của xã hội (thông tin được đăng trên trang web của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch).
Còn trong cuộc sống, nếu lo về “hạn”, điều thực tế nhất mà con người nên làm là chăm sóc sức khỏe, lưu ý cẩn thận. Sống tử tế, làm việc tốt, giữ tinh thần tích cực mỗi ngày mới là cách “giải hạn” bền vững nhất, vì khi đó tâm trí thư thái vui vẻ, nên hành động cũng sáng suốt, hợp lý hơn, và những điều tốt có nhiều cơ hội để xảy ra hơn.