Đề xuất thi lại Toán ở Tuyên Quang: Nếu có thí sinh không gian lận thì sao?

UBND tỉnh Tuyên Quang đã gửi đề nghị tới Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) về việc tổ chức thi lại môn Toán đối với các thí sinh tại Điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang, theo trang Thông tin Chính phủ.

Đề xuất này đang nhận nhiều ý kiến khác nhau trên mạng xã hội.

Trong đó, có một thắc mắc là: Nếu tổ chức thi lại, vậy nếu có những thí sinh hoàn toàn làm bài bằng thực lực, không liên quan hay hưởng lợi từ gian lận, thì làm thế nào?

Nhưng ngược lại, nếu không thi lại trong khi có thí sinh được hưởng lợi từ hành vi gian lận thì lại là không công bằng với nhiều thí sinh khác.

Chính sự “giằng co” này khiến việc xử lý vụ việc trở thành một bài toán không hề dễ.

Chưa thể kết luận về tất cả thí sinh

Đến nay, cơ quan điều tra đã khởi tố 4 bị can để điều tra tội Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ. Cơ quan điều tra đang tiếp tục làm rõ toàn bộ diễn biến vụ việc. Vì vậy, hiện chưa thể kết luận rõ ràng là thí sinh nào được hưởng lợi, mức độ ra sao, cũng như có những thí sinh hoàn toàn không liên quan, không hưởng lợi từ hành vi vi phạm hay không.

Đây cũng là lý do mà vấn đề không chỉ là “có tổ chức thi lại hay không”, mà quyết định này còn phụ thuộc vào việc xác định chính xác ai đã được hưởng lợi từ hành vi gian lận. Nếu có thể khoanh vùng rõ những trường hợp vi phạm, việc xử lý có thể chỉ áp dụng với nhóm liên quan.

Quy chế hiện hành xử lý thí sinh vi phạm thế nào?

Nếu cơ quan chức năng xác định có thí sinh vi phạm Quy chế thi thì thí sinh có thể bị xử lý thế nào?

Theo Tiền Phong, Quy chế thi hiện hành chưa có điều khoản quy định riêng về tổ chức thi lại trong tình huống cán bộ tại điểm thi nhắc bài cho thí sinh. Tuy nhiên, Quy chế vẫn cho phép tổ chức thi lại tại một số Hội đồng thi hoặc trên cả nước trong trường hợp đặc biệt (trong trường hợp đặc biệt, trình Bộ trưởng Bộ GDĐT quyết định).

Với thí sinh vi phạm Quy chế thi, trong Điều 57. Xử lý thí sinh vi phạm Quy chế thi của Quy chế thi tốt nghiệp THPT 2026 có ghi một số trường hợp như: Đình chỉ thi với thí sinh đưa đề thi ra ngoài phòng thi hoặc nhận bài giải từ ngoài vào phòng thi; Hủy bỏ kết quả thi đối với những thí sinh để người khác thi thay hoặc làm bài thay cho người khác dưới mọi hình thức…

Một số kỳ thi lớn có quy định xử lý gian lận ra sao?

Trên thế giới cũng có những quy định rất nghiêm ngặt về hình thức kỷ luật với những thí sinh gian lận thi cử.

Chẳng hạn, trong kỳ thi SAT, thí sinh bị xác định vi phạm quy chế có thể bị hủy điểm thi và trong trường hợp nghiêm trọng, có thể bị cấm thi trong tương lai.

Ở Trung Quốc, thí sinh bị phát hiện gian lận trong kỳ thi xét tuyển đại học sẽ bị cấm thi lại trong vài năm, trong khi bất kỳ ai bị phát hiện tạo điều kiện cho hành vi gian lận hàng loạt hoặc trả tiền cho người khác thi hộ có thể phải đối mặt với án tù lên đến 7 năm, theo bài đăng trên tạp chí Time.

Vậy nên công việc của các cơ quan chức năng sẽ không hề đơn giản, vì vừa cần xử lý nghiêm hành vi gian lận, vừa bảo đảm quyền lợi của những thí sinh làm bài bằng năng lực thật, chứ không chỉ là quyết định có tổ chức thi lại hay không.