Camera an ninh có phải "nguồn tư liệu" để quảng cáo?
Hiện nay, việc lắp đặt camera tại các cơ sở kinh doanh đã trở nên phổ biến nhằm bảo đảm an ninh, giám sát hoạt động của nhân viên, hỗ trợ giải quyết khi xảy ra sự cố hoặc bảo vệ tài sản. Tuy nhiên, mục đích của hệ thống camera giám sát khác hoàn toàn với việc tạo ra nội dung quảng cáo.
Không ít cơ sở làm đẹp vẫn thường chụp ảnh khách hàng trước và sau khi thực hiện dịch vụ để lưu hồ sơ điều trị hoặc tư vấn. Trong nhiều trường hợp, nếu muốn sử dụng những hình ảnh này để quảng bá, cơ sở sẽ xin phép khách hàng trước.
Trong khi đó, hình ảnh ghi lại từ camera an ninh thường được thu thập với mục đích bảo đảm an toàn cho hoạt động của cơ sở. Việc trích xuất các đoạn video hoặc hình ảnh từ camera rồi đăng công khai lên Facebook, TikTok hay các nền tảng mạng xã hội khiến nhiều người đặt câu hỏi liệu điều này có phù hợp với quy định của pháp luật hay không.
Pháp luật bảo vệ quyền đối với hình ảnh cá nhân
Theo Điều 32 Bộ luật Dân sự năm 2015, cá nhân có quyền đối với hình ảnh của mình. Việc sử dụng hình ảnh của một người phải được người đó đồng ý, trừ những trường hợp do pháp luật quy định.
Điều này đồng nghĩa với việc khách hàng đến sử dụng dịch vụ tại một spa không mặc nhiên đồng ý để cơ sở sử dụng hình ảnh của mình cho mục đích quảng cáo.
Dù hình ảnh được ghi lại bằng điện thoại, máy ảnh hay hệ thống camera giám sát, nếu có thể nhận diện một cá nhân và được sử dụng nhằm quảng bá dịch vụ hoặc phục vụ mục đích thương mại thì về nguyên tắc vẫn cần xem xét đến quyền đối với hình ảnh của người đó. Nói cách khác, việc hình ảnh được ghi từ camera an ninh không làm mất đi quyền của cá nhân đối với hình ảnh của mình.
Khách hàng có thể yêu cầu gỡ bỏ hình ảnh?
Nếu phát hiện hình ảnh của mình bị sử dụng trái với ý chí hoặc vượt quá phạm vi đã đồng ý, khách hàng có quyền yêu cầu cơ sở kinh doanh chấm dứt việc sử dụng và gỡ bỏ hình ảnh khỏi các nền tảng đã đăng tải.
Trong trường hợp việc sử dụng hình ảnh gây ảnh hưởng đến danh dự, nhân phẩm, uy tín hoặc gây thiệt hại về vật chất, tinh thần, người bị ảnh hưởng có thể yêu cầu bồi thường theo quy định của pháp luật nếu có đủ căn cứ.
Nếu hai bên không thể tự thỏa thuận, người bị ảnh hưởng có thể gửi đơn đến cơ quan có thẩm quyền hoặc khởi kiện để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.
Không chỉ là câu chuyện của một spa
Từ vụ việc đang gây tranh cãi, nhiều chuyên gia cho rằng đây không còn là vấn đề riêng của một cơ sở làm đẹp.
Hiện nay, camera giám sát xuất hiện ở hầu hết các mô hình kinh doanh như spa, salon tóc, phòng gym, nha khoa, phòng khám, cửa hàng bán lẻ, quán cà phê hay nhà hàng. Cùng với sự phát triển mạnh mẽ của mạng xã hội, ranh giới giữa dữ liệu phục vụ quản lý nội bộ và nội dung phục vụ truyền thông ngày càng trở nên mong manh.
Việc sử dụng hình ảnh khách hàng để quảng bá có thể mang lại hiệu quả marketing, nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ xâm phạm quyền riêng tư nếu không được thực hiện trên cơ sở minh bạch và có sự đồng ý rõ ràng.
Các cơ sở kinh doanh nên xây dựng quy trình xin phép bằng văn bản hoặc các hình thức có thể chứng minh được trước khi sử dụng hình ảnh khách hàng cho mục đích quảng cáo. Đồng thời, cần thông báo rõ phạm vi, nền tảng và thời gian sử dụng để tránh phát sinh tranh chấp.
Về phía khách hàng, khi sử dụng các dịch vụ làm đẹp hoặc chăm sóc sức khỏe, khách hàng cũng nên chủ động hỏi rõ cơ sở có sử dụng hình ảnh cho mục đích truyền thông hay không. Nếu không đồng ý, cần bày tỏ quan điểm ngay từ đầu và lưu lại các trao đổi để bảo vệ quyền lợi của mình.
Trong bối cảnh mọi hình ảnh đều có thể lan truyền chỉ sau vài cú nhấp chuột, vụ việc lần này là lời nhắc nhở rằng dữ liệu từ camera giám sát không phải là "nguồn tư liệu miễn phí" để quảng cáo. Việc tôn trọng quyền đối với hình ảnh cá nhân không chỉ là yêu cầu về mặt pháp lý mà còn là thước đo sự chuyên nghiệp và đạo đức trong hoạt động kinh doanh.
