Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 THPT tại Hà Nội luôn được đánh giá là một trong những kỳ thi có tính cạnh tranh cao. Năm nay, kỳ thi tiếp tục được tổ chức theo định hướng của Chương trình GDPT 2018, đòi hỏi học sinh không chỉ nắm chắc kiến thức mà còn phải có kỹ năng vận dụng, tư duy và quản lý thời gian làm bài.
Trước giờ "G", các giáo viên của Hệ thống Giáo dục HOCMAI đã đưa ra nhiều lời khuyên dành cho học sinh ở cả 3 môn thi quan trọng: Ngữ văn, Toán và Tiếng Anh.
Môn Ngữ văn: Đọc kỹ đề, viết đúng trọng tâm
Theo thầy Nguyễn Phi Hùng - giáo viên Ngữ văn, giai đoạn này không phải lúc để học thêm quá nhiều kiến thức mới mà cần hệ thống hóa những nội dung trọng tâm đã học.
Học sinh cần rà soát kiến thức về các thể loại văn bản như thơ hiện đại, truyện hiện đại, văn bản nghị luận và văn bản thông tin; đồng thời củng cố phần tiếng Việt, đặc biệt là các khái niệm về từ, cụm từ, câu và đoạn văn.
Với phần nghị luận văn học, thí sinh cần luyện kỹ năng phân tích chủ đề, nhân vật, hình tượng nghệ thuật trong thơ và truyện. Đối với nghị luận xã hội, cần tập trung vào dạng bài bàn về vấn đề cần giải quyết, làm rõ thực trạng, nguyên nhân, hậu quả và đề xuất giải pháp khả thi.
Trong phòng thi, thầy Hùng khuyên học sinh phân bổ thời gian hợp lý, dành khoảng 30 phút cho phần đọc hiểu, khoảng 40 phút cho đoạn văn nghị luận và từ 50-55 phút cho bài văn nghị luận. Những phút cuối cần được sử dụng để kiểm tra lỗi chính tả, diễn đạt và rà soát lại các yêu cầu của đề.
Một trong những sai lầm phổ biến khiến học sinh mất điểm là xác định sai yêu cầu đề bài, viết lan man, kể lại tác phẩm thay vì phân tích hoặc trình bày quan điểm thiếu dẫn chứng thực tế. "Ưu tiên viết đúng, viết đủ ý trước khi nghĩ đến việc viết dài", thầy Hùng nhấn mạnh.
Môn Toán: Giữ chắc nền điểm trước khi chinh phục câu khó
Theo thầy Nguyễn Mạnh Cường, giáo viên Toán, yếu tố đầu tiên để có một kỳ thi thành công là duy trì thể trạng và tâm lý ổn định. Học sinh không nên thức khuya hay học dồn dập. Thay vào đó cần duy trì nhịp sinh hoạt điều độ, ngủ đủ giấc và dành thời gian nghỉ ngơi hợp lý.
Về chuyên môn, học sinh cần xác định rõ mục tiêu điểm số của bản thân. Với đa số thí sinh, việc làm chắc các câu cơ bản và trung bình là yếu tố quan trọng nhất để xây dựng "nền điểm" an toàn.
Theo thầy Cường, nhiều học sinh mất điểm không phải vì không biết làm mà do những lỗi rất đáng tiếc như quên điều kiện xác định, thiếu bước đối chiếu nghiệm, sai đơn vị hoặc trình bày quá tắt. Đối với các câu vận dụng và vận dụng cao, học sinh cần luyện theo chuyên đề, đồng thời biết cách "nhặt điểm" ở từng ý nhỏ thay vì bỏ trắng khi gặp câu khó.
"Khi làm bài, hãy ưu tiên hoàn thành những câu chắc chắn trước. Sau khi giữ vững nền điểm 7-8 mới tập trung giải quyết các câu nâng cao", thầy Cường khuyến nghị.
Giáo viên này cũng lưu ý học sinh cần đọc kỹ các bài toán thực tế, xác định đúng dữ kiện, đơn vị và yêu cầu trước khi lập phương trình hoặc mô hình toán học. Sau mỗi môn thi, học sinh không nên vội vàng tra đáp án hoặc đọc quá nhiều bình luận trên mạng xã hội vì điều này dễ gây áp lực tâm lý cho các môn thi tiếp theo.
Môn Tiếng Anh: Tập trung sửa lỗi cũ
Với môn Tiếng Anh, thầy Nguyễn Trung Nguyên cho rằng, điều quan trọng không phải là làm thật nhiều đề mới mà là nhận diện và khắc phục những lỗi thường gặp.
Thầy khuyên học sinh nên xem lại các đề thi thử đã làm, đặc biệt là các bài đọc hiểu, bài điền từ và hoàn thành đoạn văn. Việc đọc lại, dịch ý chính, ghi chú từ vựng, cụm từ và cấu trúc quan trọng sẽ hiệu quả hơn nhiều so với việc lao vào giải liên tiếp các đề mới.
Khi làm bài thi, thí sinh cần đọc kỹ yêu cầu từng phần, tránh làm theo quán tính. Với phần đọc hiểu, nên đọc câu hỏi trước để xác định thông tin cần tìm. Đối với các câu hỏi suy luận, từ đồng nghĩa hoặc trái nghĩa, cần dựa vào ngữ cảnh thay vì chỉ nhớ nghĩa đơn lẻ của từ.
Ngoài ra, thầy Nguyên dự đoán một số chủ đề từ vựng có thể xuất hiện trong đề thi năm nay gồm trí tuệ nhân tạo (AI), biến đổi khí hậu, môi trường, cân bằng hệ sinh thái, công nghệ số, lối sống và động vật hoang dã. Tuy nhiên, giáo viên này nhấn mạnh học sinh không nên học thuộc danh sách từ vựng dài mà chỉ cần nắm chắc các từ khóa quan trọng và cách sử dụng trong ngữ cảnh.
Giữ bình tĩnh để đạt phong độ tốt nhất
Điểm chung trong lời khuyên của các giáo viên là học sinh cần tránh tâm lý hoang mang, học dồn hay tạo áp lực quá lớn cho bản thân.
Thay vì cố gắng nhồi nhét thêm kiến thức, các thí sinh nên tập trung củng cố những phần đã học, rà soát lỗi sai thường gặp, chuẩn bị đầy đủ giấy tờ và dụng cụ cần thiết, đồng thời giữ sức khỏe và tinh thần thoải mái.
Kỳ thi lớp 10 không chỉ là cuộc kiểm tra kiến thức mà còn là bài kiểm tra về tâm lý và kỹ năng làm bài. Một tinh thần bình tĩnh, sự chuẩn bị kỹ lưỡng cùng chiến lược hợp lý sẽ giúp học sinh phát huy tối đa năng lực của mình trong những ngày thi sắp tới.
