Những ngày này, hàng nghìn sinh viên tại TP.HCM đang bước vào các buổi tập huấn chuyên môn để chuẩn bị cho chương trình Tiếp sức mùa thi năm 2026. Trong số các báo cáo viên có Trần Đăng Khoa - nguyên Đội trưởng Đội hình SAC Quận 1 (năm 2024, 2025). Sau nhiều năm trực tiếp bám trụ tại các điểm thi, Khoa nhận định điều khiến các tân binh dễ bị "khớp" nhất không nằm ở khối lượng công việc, mà là những tình huống phát sinh ngoài kịch bản tại hiện trường.
Cú "sốc" ra quân: Nhịp độ "tàu lượn" và sức ép đám đông
Nhiều sinh viên đăng ký tham gia với tâm thế hào hứng. Nhưng khi bước vào môi trường thực tế tại điểm thi, cảm giác phấn khởi ban đầu nhanh chóng nhường chỗ cho những áp lực đầu tiên.
Khoảng 30 phút trước giờ thí sinh vào phòng là lúc áp lực thực sự ập đến. Phụ huynh tập trung đông, giao thông ùn tắc cục bộ, các đơn vị báo chí liên tục tác nghiệp. Theo Khoa, nhiều tình nguyện viên lần đầu tham gia dễ bị ngợp trước lượng người tập trung đông cùng lúc và nhịp độ xử lý công việc liên tục tại điểm thi.
Tuy nhiên, nhịp độ tại điểm thi không duy trì ở một trạng thái cố định. Sau khi tiếng trống tính giờ làm bài vang lên, không gian bên ngoài cổng trường thường chuyển sang yên ắng. "Mọi người đang hoạt động hết công suất rồi đột ngột rơi vào trạng thái chờ đợi kéo dài. Nếu không biết cách phân bổ sức lực, đây là khoảng thời gian các bạn dễ bị tụt năng lượng nhất", Khoa chia sẻ.
Sự yên ắng này chỉ là khoảng nghỉ ngắn giữa hai đợt cao điểm. Theo Khoa, thời điểm áp lực nhất thường xuất hiện khi tiếng trống thu bài vang lên. Lúc đó, phụ huynh bắt đầu tập trung trước cổng trường, phương tiện giao thông tăng nhanh, trong khi đội hình tình nguyện viên phải liên tục quan sát và phối hợp với các lực lượng tại điểm thi để đảm bảo lối di chuyển cho thí sinh.
"Bắt trúng tần số" để không làm ngợp thí sinh
Trong suy nghĩ của số đông, công việc tại Tiếp sức mùa thi gắn liền với những tấm bảng rực rỡ, tiếng reo hò hay các màn đập tay ăn mừng. Thế nhưng, sự nhiệt tình không đúng lúc đôi khi lại phản tác dụng.
Cựu đội trưởng Quận 1 nhớ lại một ca "chữa cháy" tại điểm thi năm trước. Khi một thí sinh bước ra khỏi phòng với gương mặt khá "suy" vì làm bài không như ý, một tình nguyện viên đã chủ động tiến đến hô to động viên. Kết quả, thí sinh giật mình và lúng túng né tránh vì hoảng sợ trước đám đông, còn bạn áo xanh cũng rơi vào thế "xịt keo".
Từ những tình huống thực tế tại điểm thi, Khoa thường nhắc các tình nguyện viên chú ý quan sát cảm xúc của thí sinh trước khi tiếp cận. Theo anh, nếu thí sinh bước ra với tâm trạng thoải mái, các bạn có thể chúc mừng hoặc tương tác một cách cởi mở. Ngược lại, với những trường hợp còn căng thẳng sau bài thi, một chai nước và lời động viên ngắn gọn có thể phù hợp hơn. "Mỗi thí sinh có tâm trạng khác nhau nên cách hỗ trợ cũng cần điều chỉnh theo từng trường hợp", Khoa chia sẻ.
Người tiếp sức cũng có lúc cần được tiếp sức
Không chỉ đối diện với khối lượng công việc lớn, tình nguyện viên còn phải tự xoay xở với những tủi thân ngoài dự kiến. Từng có trường hợp một thành viên được phân công điều phối giao thông dưới trời mưa. Trong lúc nhắc nhở một phương tiện dừng lại nhường đường cho thí sinh, bạn này đã nhận về phản ứng gay gắt và nặng lời từ tài xế.
Theo Khoa, trước khi hỗ trợ người khác, các tình nguyện viên cần chủ động chăm sóc sức khỏe của bản thân và nhận biết giới hạn của mình trong quá trình làm nhiệm vụ. Vì vậy, trong buổi tập huấn, anh thường lưu ý tình nguyện viên chủ động theo dõi sức khỏe, sắp xếp thời gian nghỉ ngơi hợp lý và tìm kiếm hỗ trợ từ ban chỉ huy khi phát sinh sự cố.
Người trẻ tìm đến Tiếp sức mùa thi từ mong muốn giúp đỡ cộng đồng, nhưng sau cùng, thứ mang về lại là khả năng quản trị cảm xúc và bộ kỹ năng xử lý khủng hoảng - những hành trang quý giá bước ra từ những ngày bám trụ trước cổng trường.